Ξεχωριστή μέρα γιορτής μέσα στην Άνοιξη, για τον άνθρωπο που αγαπάμε βαθιά, αλλά μας αγαπά απλόχερα χωρίς αντάλλαγμα. Η Μητέρα, η Μαμά, η Μανούλα, γιορτάζεται σε διαφορετικές ημέρες ανά τον κόσμο, συνηθέστερα τους μήνες Μάρτιο ή Μάιο. Στην Ελλάδα και σε πολλές άλλες χώρες, γιορτάζεται κάθε χρόνοπάντα την δεύτερη Κυριακή του Μαΐου. Αυτή τη χρονιά είναι η Κυριακή 10 Μαΐου 2026.
Οι παιδικές αγκαλιές θα γεμίσουν λουλούδια, μικροί και μεγάλοι θα αγκαλιάσουν με αγάπη την δική τους μητέρα και θα της χαρίσουν ευχές. Το πρόσωπό της μελοποιήθηκε, έγινε πίνακας ζωγραφικής, ποίημα, λογοτεχνικό κείμενο, γλυπτό, ταινία, όσο κανένα άλλο πρόσωπο. Είναι το άτομο που ασκεί πάνω μας καταλυτική επιρροή. Που κουβαλάει αντιφάσεις, αλλά και αστείρευτη αγάπη. Το άτομο που τρέχουμε να βρούμε κάθε φορά που χτυπάμε το γόνατό μας, που νιώθουμε τη ζωή να μας ξεπερνά, που θέλουμε μια αγκαλιά. Το ίδιο άτομο είναι ικανό με μια του λέξη να μας… βγάλει από τα ρούχα μας.
Με αφορμή τη Γιορτή της Μητέρας λοιπόν εστιάζουμε σε πίνακες ζωγραφικής, που δεν είναι απαραίτητα οι πιο γνωστοί ούτε οι πιο αντιπροσωπευτικοί, είναι όμως αγαπημένοι.Η Γιορτή της Μητέρας συχνά αποτυπώνεται μέσα από εμβληματικά που εξυμνούν τη μητρότητα, την αγάπη και την τρυφερότητα. Διάσημοι ζωγράφοι, όπως ο Gustav Klimt με το “Mother and Child” και ο Claude Monet με το “Poppy Field in Argenteuil”, απαθανατίζουν τη σχέση μητέρας-παιδιού.
Gustav Klimt: “Three Ages of Woman” (Μητέρα και Παιδί): Εστιάζει στην απόλυτη αγκαλιά και την ένωση.
Claude Monet: “Poppy Field in Argenteuil”: Απεικονίζει τη μητέρα να περπατά με το παιδί της.
Mary Cassatt: Έργα με Μητέρα και Παιδί: Γνωστή για την τρυφερή απεικόνιση της καθημερινότητας της μητρότητας.
Vincent van Gogh: “The First Steps” (μετά τον Millet): Δείχνει τη μητέρα να ενθαρρύνει τα πρώτα βήματα.
Pablo Picasso: “Mother and Child”: Αποδίδει τη μητρότητα με ιδιαίτερο, συναισθηματικό τρόπο.
Η μητέρα είναι μια μορφή που αποτυπώνεται με συνέπεια σε όλη την ιστορία της τέχνης. Άλλοτε οι καλλιτέχνες αποτυπώνουν τη δική τους μητέρα, άλλοτε την εμπειρία της μητρότητας, άλλοτε τη σχέση με το παιδί. Ανά τους αιώνες η μορφή της έχει υπάρξει αντικείμενο ανάλυσης πάνω σε καμβάδες.Όσο δύσκολο και εάν είναι να αποτυπώσεις – εκφράσεις τα συναισθήματα που δημιουργεί η Μητρότητα και η έννοια της «Μητέρας», θα διαπιστώσετε και εσείς, ότι ο καλός ζωγράφος συχνά πετυχαίνει τον στόχο του. Πάμε λοιπόν ένα ζωγραφιστό ταξίδι στην αγκαλιά της Μάνας…
Pablo Picasso: Μητέρα και Παιδί (1901)
Ελαιογραφία σε καμβά, Fogg Museum, Harvard Art Museums, Κέιμπριτζ, Μασαχουσέτη
«Ο πίνακας ανήκει στα έργα της λεγόμενης Μπλε Περιόδου του καλλιτέχνη (1901-1904). Πέρα από την κυριαρχία του μπλε, η συγκεκριμένη περίοδος χαρακτηρίζεται επίσης από την επιλογή θεμάτων που προκαλούν έντονη συναισθηματική φόρτιση. Άνθρωποι του περιθωρίου απεικονίζονται σε συνθήκες μιζέριας, ανέχειας και μοναξιάς, μέσα σε ασαφές περιβάλλον, όπως ακριβώς η μητέρα και το βρέφος στο εν λόγω έργο. Μεγάλο μέρος του υλικού του τα χρόνια αυτά αντλεί ο καλλιτέχνης από την επίσκεψή του στη φυλακή-νοσοκομείο Saint-Lazare του Παρισιού, όπου κρατούνταν ένας μεγάλος αριθμός εταίρων που έπασχαν από αφροδίσια νοσήματα. Εδώ το λευκό ύφασμα στα μαλλιά της γυναίκας είναι μάλλον ο σκούφος των τροφίμων εκεί, αναδεικνύοντας ένα εξαιρετικά δυσάρεστο γεγονός της εποχής: την παρουσία παιδιών μέσα στη φυλακή-νοσοκομείο. Ωστόσο, η αναφορά του καλλιτέχνη στην εικονογραφία της Παναγίας και του Βρέφους εντέλει επιτρέπει την παρείσφρηση της ελπίδας». (φωτ.1)
Gustav Klimt: Οι τρεις ηλικίες της γυναίκας (λεπτομέρεια, 1905)
Ελαιογραφίασεκαμβά, Galleria Nazionale d’Arte Moderna e Contemporanea, Ρώμη
«Η εικόνα είναι λεπτομέρεια του έργου Οι τρεις ηλικίες της γυναίκας, του Αυστριακού συμβολιστή ζωγράφου GustavKlimt (1862-1918), ο οποίος υπήρξε εξέχων μέλος του κινήματος της “Απόσχισης” της Βιέννης. Από τις τρεις συνολικά γυναίκες που απεικονίζονται στον πίνακα, συμβολίζοντας τα τρία βασικά στάδια του κύκλου της ζωής, εδώ βλέπουμε τη νεαρή μητέρα να κρατά αγκαλιά το μικρό της κοριτσάκι, ενώ έχουν και οι δύο παραδοθεί σ’ έναν γαλήνιο ύπνο. Τα πλούσια μαλλιά τους με τα έντονα χρώματα (αυτά της μητέρας στολισμένα με τα συνήθη διακοσμητικά μοτίβα του Klimt) τονίζουν τη διάφανη σχεδόν λευκότητα των γυμνών τους σωμάτων, δημιουργώντας μία ατμόσφαιρα σχεδόν ονειρική. Ο Klimt, λάτρης της γυναικείας μορφής, πετυχαίνει εδώ με την έκφραση των προσώπων και τη στάση των σωμάτων να αποδώσει τον “χαμένο παράδεισο” της νηπιακής ηλικίας, όταν μητέρα και παιδί βιώνουν την απόλυτη ένωση, αγάπη, εμπιστοσύνη και ευτυχία». (φωτ.2)
Γεώργιος Ιακωβίδης: Η σύζυγος του καλλιτέχνη με τον γιο τους (1895)
Ελαιογραφία σε καμβά, Εθνική Πινακοθήκη, Αθήνα
«Η σύζυγος του καλλιτέχνη με τον γιο τους αποτελεί ένα από τα γνωστότερα έργα του Γεωργίου Ιακωβίδη (1853-1932), ο οποίος μέσα από τα έργα του έχει αποτυπώσει την αλληλεπίδραση των διαφορετικών γενεών, δίνοντας πρωταγωνιστικό ρόλο στην παιδική ηλικία. Σε ένα έργο όπου γίνεται φανερή η αστική καταγωγή των εικονιζόμενων προσώπων, διατηρείται η εμπιστοσύνη και η οικειότητα που αποτυπώνεται ξεκάθαρα στις εκφράσεις τους. Στο ελαφρύ μειδίαμα του γιου ο θεατής αναγνωρίζει την επόμενη σκανταλιά, ενώ στο βλέμμα και το άγγιγμα της συζύγου τη μητρική στοργή, ως πανανθρώπινη αξία».
Ρίζες από την Αρχαία Ελλάδα
Αν και η σύγχρονη γιορτή προέρχεται από το αμερικανικό κίνημα της Anna Jarvis, οι ρίζες της βρίσκονται και στην αρχαιότητα:Στην αρχαία Ελλάδα, υπήρχαν γιορτές προς τιμήν της Γαίας (Μητέρα Γη) και αργότερα της κόρης της, της Ρέας, η οποία λατρευόταν ως η «Μητέρα των Θεών».Οι γιορτές αυτές γίνονταν την άνοιξη, συμβολίζοντας την αναγέννηση της φύσης και τη γονιμότητα.
Πώς τη γιορτάζουμε σήμερα;
Σήμερα, η γιορτή έχει κυρίως οικογενειακό χαρακτήρα.
- Λουλούδια: Είναι το πιο κλασικό δώρο. Το λευκό γαρύφαλλο ήταν το αρχικό σύμβολο της γιορτής (συμβολίζοντας την αγνότητα), αλλά σήμερα τα μπουκέτα με τριαντάφυλλα και ανοιξιάτικα λουλούδια έχουν την τιμητική τους.
- Χειροποίητες κάρτες: Στα σχολεία και τα νηπιαγωγεία, τα παιδιά προετοιμάζουν κατασκευές και ζωγραφιές για να τις χαρίσουν στις μαμάδες τους.
- Οικογενειακά γεύματα: Πολλές οικογένειες εκμεταλλεύονται την Κυριακή για μια έξοδο ή ένα κοινό τραπέζι προς τιμήν της μητέρας και της γιαγιάς.
Κυριακή 10 Μαΐου. Η Γιορτή της Μαμάς αρκεί να περιέχει, αγάπη, αγκαλιά και στιγμές γεμάτες παιχνίδι και οικογενειακές ταινίες… Σε αυτή την όμορφη γιορτή μην ξεχάσεις και τη γιαγιά! Στην ελληνική οικογενειακή δομή, η «μαμά της μαμάς» έχει πάντα την τιμητική της αυτή την ημέρα.
Χρόνια πολλά…
Κάντε το πρώτο σχόλιο