Στις 20 Οκτωβρίου του 1912 ύστερα από μια σκληρή, πολύνεκρη μάχη τα Γιαννιτσά απελευθερώνονται από τους Τούρκους και ενσωματώνονται στο επίσημο ελληνικό κράτος. Ανοίγει ο δρόμος για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και όλης της Μακεδονίας. Η πόλη των Γιαννιτσών για εκείνη την μεγάλη νίκη και τους νεκρούς στρατιώτες της αποκτά κάποια χρόνια αργότερα το Ηρώο της Μάχης των Γιαννιτσών, γνωστό στους περισσότερους ως Μαύρο Άγαλμα. Είναι και το σημείο κατάθεσης στεφάνων μια μέρα πριν την παρέλαση της 20ης Οκτωβρίου.
Το Ηρώο της πόλης προς τιμή και ανάμνηση της ιστορικής μάχης, στήθηκε το 1926 από τον γλύπτη Γρηγόρη Ζευγώλη (1886-1950). Τοποθετήθηκε στην ανατολική είσοδο των Γιαννιτσών επί της Εγνατίας Οδού και κάποιος το βλέπει να δεσπόζει στο χώρο και να τιμά την ιστορία. Πρόκειται για μία τριαδική, πυραμιδοειδή σύνθεση από ορείχαλκο.
Κάτω από το γλυπτό βρίσκεται πιθανότατα ο κοινός τάφος των Ελλήνων νεκρών στρατιωτών.
Στην κορυφή της πυραμίδας βρίσκεται ένας φτερωτός άνδρας που γράφει στις δέλτους της ιστορίας για την ηρωική μάχη. Στη βάση κείται ο νεκρός στρατιώτης μέσα στην αγκαλιά της μάνας Ελλάδας. Στο πλάι καίει η φλόγα της ηρωικής τους θυσίας. Η σύνθεση είναι τοποθετημένη σε μαρμάρινη βάση ύψους 1 μέτρου, όπου αναγράφεται η φράση:
«Η ΠΑΤΡΙΣ ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΤΩΝ ΕΙΣ ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ ΠΕΣΟΝΤΩΝ ΤΕΚΝΩΝ ΤΗΣ 1912-13»
Είναι σημαντικό και εντυπωσιακό ως μνημείο, όχι μόνο λόγω μεγέθους, αλλά και έμπνευσης του γλύπτη. Τον φτερωτό γυμνό Χρόνο που καταγράφει τις ηρωικές πράξεις, την στοργική μητέρα πατρίδα και τον πληγωμένο στρατιώτη του 1912. Θνητή μορφή που την αγγίζει με τα φτερά της η Αθανασία.
Το Μαύρο Άγαλμα όπως το αποκαλούν οι κάτοικοι των Γιαννιτσών εξαιτίας του μελανού στιλβώματος αποκαλύπτει ένα δραματικό τόνο. Οι φόρμες, δυνατές, ρωμαλέες και ελληνοπρεπείς αποπνέουν τον ηρωικό θάνατο των μαχητών που είναι θαμμένοι στη βάση του. Το Ηρώο αποτελεί ένα καθαρό δείγμα της ελληνικής γλυπτικής του Μεσοπολέμου. Η ελληνική τέχνη έχοντας βιώσει τους πολύχρονους πολέμους, τη Μικρασιατική Καταστροφή, την προσφυγιά επιθυμεί να επαναφέρει την αίσθηση της αρμονίας, της ευταξίας και του μέτρου.
Το Μνημείο αποτελεί έμβλημα της πόλης των Γιαννιτσών.
Η πρόσβαση είναι εύκολη και βρίσκεται στην είσοδο της πόλης.
Είναι ορατό στα αριστερά του δρόμου.
Ο επισκέπτης μπορεί ελεύθερα να το επισκεφτεί.
Και να αναζητήσει σημάδια και στοιχεία της ιστορίας. Σε μια εποχή που δυστυχώς ο όλεθρος του πολέμου δεν έχει σταματήσει, πρέπει να θυμόμαστε πόσο τραγικό είναι να υπάρχει καταστροφή και θάνατος. Τα μνημεία στήνονται για να τιμούν και να θυμίζουν. Με την ευχή πάντα να μην έχουν αυτό το ρόλο, εφόσον στον σύγχρονο κόσμο μας επιβάλλεται πια να υπερισχύει η ειρήνη και η αδελφοσύνη των λαών.
Κάντε το πρώτο σχόλιο