Τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026, συζητήθηκε η Επίκαιρη Ερώτηση της Βουλευτού Πέλλας του Κινήματος Δημοκρατίας, κ. Θεοδώρας Τζάκρη προς τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας με θέμα «Ευρωπαϊκό «μπλόκο» στο ελληνικό σχέδιο SAFE ύψους 2,819 δις €- ποιοι ευθύνονται για την έκθεση της χώρας και την απώλεια χρηματοδότησης;»
Η κ. Τζάκρη άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση με αφορμή την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επιστρέψει το ελληνικό σχέδιο ύψους 2,819 δισ. ευρώ για τον μηχανισμό SAFE, χαρακτηρίζοντάς την ως σοβαρή θεσμική και επιχειρησιακή αποτυχία στον τομέα της άμυνας. Το σχέδιο απορρίφθηκε επειδή υπερέβαινε κατά πολύ το επιτρεπόμενο χρηματοδοτικό όριο των 787 εκ €, δεν διέθετε επαρκή τεκμηρίωση, δεν πληρούσε τον πολυεθνικό χαρακτήρα του κανονισμού SAFE και περιείχε ασύμβατα ή υπερκοστολογημένα στοιχεία. Αναφέρθηκε επίσης στην κυβερνητική ασυνέπεια, καθώς αρχικά ο Υπουργός Άμυνας είχε δηλώσει στη Βουλή ότι η Ελλάδα δεν θα συμμετάσχει στο SAFE λόγω έλλειψης δημοσιονομικού χώρου, ενώ λίγες ημέρες αργότερα ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε μονομερώς την κατάθεση πρότασης για δάνεια τουλάχιστον 1,2 δισ. ευρώ. Τελικά, το υποβληθέν σχέδιο ανήλθε στα 2,819 δισ. ευρώ και επεστράφη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι κυβερνητικές εξηγήσεις χαρακτηρίζονται προσχηματικές, ενώ η επανυποβολή ενός δραστικά μικρότερου σχεδίου ύψους περίπου 815 εκατ. ευρώ αποτελεί άτακτη υποχώρηση και έμμεση παραδοχή των κυβερνητικών αστοχιών στην άμυνα.
Τα 150 δις € του μηχανισμού SAFE έχουν κατανεμηθεί σε 19 κράτη-μέλη, με την Ελλάδα να βρίσκεται προτελευταία, λαμβάνοντας μόλις 787 εκ, € παρά την ανάγκη για έναν δανεισμό με συμφέροντες όρους για το ιδιαίτερα φιλόδοξο εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας ύψους 28 δισ. ευρώ έως το 2036. Αντίθετα, χώρες όπως η Πολωνία, η Ρουμανία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ουγγαρία εξασφάλισαν διψήφια δισεκατομμύρια, έχοντας υποβάλει ώριμα και συνεκτικά σχέδια αμυντικών επενδύσεων και υποδομών. Επίσης, η Κύπρος, ένα μικρό κράτος κινήθηκε ταχύτατα και ήδη της έχουν εγκριθεί 1,18 δις € για 8 εξοπλιστικά προγράμματα, που είναι η μεγαλύτερη αμυντική επένδυση στην ιστορία της. Η χαμηλή κατανομή προς την Ελλάδα αποδίδεται στο γεγονός ότι το περιεχόμενο, το μέγεθος και η ωριμότητα των προτεινόμενων επενδύσεων δεν ευθυγραμμίστηκαν με τις απαιτήσεις του SAFE, ως αποτέλεσμα προχειρότητας και επικοινωνιακής διαχείρισης του σχεδιασμού. Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία ότι η Τουρκία, παρότι δεν υπέβαλε εγκαίρως δικό της σχέδιο, ενδέχεται να επωφεληθεί έμμεσα μέσω τουρκικών αμυντικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται ήδη εντός της ΕΕ.
Από την πλευρά του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ο Υφυπουργός κ. Δαβάκης, αναφέρθηκε στο σχέδιο για το safe το οποίο ήταν 1,15 δις € αλλά αποφασίστηκε να συμπεριλάβει και επιπλέον προγράμματα του ΜΠΑΕ με τελικό ύψος σχεδίου 2,819 δις €. Μίλησε αόριστα για προτεραιοποίηση επενδύσεων από την Ε. Επιτροπή και δεν απάντησε σε ουσιαστικά ερωτήματα που έθεσε η κ. Τζάκρη, όπως πχ τα κριτήρια στη βάση των οποίων κατανεμήθηκε στη χώρα μας το προτελευταίο μικρότερο ποσό – όριο των 787 εκ € ή ποιος ευθύνεται για την υποβολή του σχεδίου των 2,819 δις €, με αποτέλεσμα την γνωστή επιστολή της Επιτροπής για την «επιστροφή» του ελληνικούσχεδίουπου στην πράξη εξέθεσε τη χώρα μας θεσμικά, πολιτικά και διπλωματικά, υπονομεύοντας τόσο τη διεκδίκηση ευρωπαϊκών πόρων όσο και την αξιοπιστία της Ελλάδας στα ζητήματα αμυντικού προγραμματισμού.
Ακολουθεί η ομιλία της κ. Τζάκρη:
«Πρωτολογία
Κύριε Υφυπουργέ,
Κατέθεσα αυτή την Επίκαιρη Ερώτηση για να ενημερωθούμε σχετικά με το εθνικό σκέλος στο πρόγραμμα SAFE. Αφορμή ήταν η πρόσφατη απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επιστρέψει το ελληνικό σχέδιο ύψους 2,819 δις €.
Διότι στα δικά μου τα μάτια η επιστροφή του ελληνικού σχεδίου αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές θεσμικές και επιχειρησιακές αποτυχίες της κυβέρνησης στον χώρο της άμυνας. Tο ελληνικό σχέδιο που υποβλήθηκε στο τέλος Νοεμβρίου καιαφού αξιολογήθηκε από τηνTask Force, επεστράφη και ζητήθηκε ηεπανυποβολή του στη βάση των κανόνων του κανονισμού SAFE. Βασικά προβλήματα του ελληνικού σχεδίου ήταν ότι ξεπερνούσε κατά πολύ το επιτρεπόμενο χρηματοδοτικό εύρος (τα 787 εκ € δηλαδή), στερούνταν τεκμηρίωσης για σημαντικό μέρος των προτεινόμενων δαπανών, δεν πληρούσε τον πολυεθνικό χαρακτήρα του SAFE και περιείχε ασύμβατα ή υπερτιμημένα σκέλη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε μάλιστα η Ελλάδα να περιορίσει τη διεκδίκησή της σε ένα νέο, δραστικά μικρότερο πρόγραμμα, μόλις στα 787 εκ. €, γεγονός που συνιστά παραδοχήότι η κυβέρνηση υπέβαλε ένα σχέδιο ανεπαρκές, ασύμβατο και υπερκοστολογημένο.
Και αυτή η εξέλιξη ήταν «το κερασάκι στην τούρτα» γιατί με το εν λόγω πρόγραμμα είχαν προηγηθεί και άλλες κωμικές καταστάσεις.
Όταν ο Υπουργός Άμυνας σε δυο Επιτροπές της Βουλής [Εξοπλιστικών και Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων] ενημέρωνε τους βουλευτές ότι η Ελλάδα δεν προτίθεται να συμμετάσχει στον ευρωπαϊκό μηχανισμό SAFE λόγω έλλειψης δημοσιονομικού χώρου, σημειώνοντας μάλιστα ότι μόλις τον 4ο χρόνο θα υπήρχε μια μικρή δυνατότητα.
Ωστόσο, μερικές ημέρες μετά [προς το τέλος Ιουλίου]ο ίδιος ο Πρωθυπουργός αποφάσισε να παρακάμψει τον Υπουργό του και μέσω ανάρτησής του στα κοινωνικά δίκτυα και ερήμην του υπουργείου Άμυνας ενημέρωνε ότι η χώρα μας θα καταθέσει επισήμως πρόταση στον μηχανισμό SAFE (SecurityAction For Europe) της ΕΕ, διεκδικώντας χαμηλότοκα δάνεια ύψους τουλάχιστον 1,2 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της εθνικής μας άμυνας και της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.Ως δια μαγείας δηλαδή, βρέθηκε ο δημοσιονομικός χώρος. Ή αν θέλετε βρέθηκε τρόπος να διογκωθεί περαιτέρω το ελληνικό χρέος.
Και ερχόμαστε στο επίμαχο σημείο της υποβολής του σχεδίου το οποίο ήταν τελικά ύψους 2,819 δις €.
Και φυσικά επιστράφηκε.
Είναι «προφάσεις εν αμαρτίαις», οι δικαιολογίες του τύπου ότι ο κ. Κουμπίλιους «ζήτησε το άθροισμα το οποίο αναγράφουμε να είναι το άθροισμα του ήδη εγκριθέντος δανείου, διότι επ’ αυτού θα υπάρξει και επανακατανομή από τα αδιάθετα, και όπως διαβάζετε ήδη θα υπάρξει και SAFE ΙΙ. Εμείς θελήσαμε να τα προλάβουμε όλα αυτά», ή ότι ήταν μια αλλαγή του «coverletter».
Το σχέδιο βέβαια επανυποβλήθηκε!Και αφορά στη χρηματοδότηση μόνο έξι προγραμμάτων ύψους 815 εκατ. ευρώ, ελαφρώς υψηλότερο της προσωρινής κατανομής των 787 εκ € ευρώ που είχε αρχικά ανακοινωθεί τον περασμένο Σεπτέμβριο.
Η εξέλιξη αυτή, συνιστά άτακτη υποχώρηση και αποδεικνύει ότι η επιχειρηματολογία του κ. Δένδιακατά τη συζήτηση στην ολομέλεια του Προϋπολογισμού του 2026 είτε επιχειρούσε να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα, είτε ακόμη χειρότερα, αποτελούσε σκοπούμενη πλάνη για τη διαδικασία.
Ενισχύεται η εντύπωση ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει και τη στρατηγική στην άμυνα της χώρας με όρους επικοινωνιακού εντυπωσιασμού και όχι με όρους σοβαρότητας.
ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ:
- Με βάση ποια κριτήρια μας κατανεμήθηκε το ποσό – όριο των 787 εκ € στη χώρα;
2. Γιατί η Ελλάδα είναι σχεδόν τελευταία, προτελευταία για την ακρίβεια στη δανειοδότηση από το Ταμείο των 150 δις;
3. Ποιος εισηγήθηκε, ενέκρινε και υπέβαλε το σχέδιο των 2,819 δις €, γνωρίζοντας ότι υπερέβαινε τα επιτρεπόμενα όρια χρηματοδότησης του SAFE;
4. Πως θα επηρεαστεί το εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας και με ποια κριτήρια έγινε η επιλογή των προγραμμάτων στη νέα υποβολή των 815 εκ €;
- Αποδόθηκαν ευθύνες για το φιάσκο της απόρριψης, από την Ε.Ε. του επενδυτικού πλάνου ύψους 2,9 δις που απέστειλε το υπουργείο Εθνικής άμυνας για το SAFE;
Δευτερολογία
Κύριε Υφυπουργέ τα 150 δις του SAFEέχουν κατανεμηθεί προσωρινά σε 19 κράτη μέλη. Από την Πολωνία που παίρνει τη μερίδα του λέοντος με περίπου 44 δις € έως τη Δανία (τελευταία) με 45 εκ €. Προτελευταία η Ελλάδα με 787 εκ €. Όταν μάλιστα, η Ελλάδα κύριε Υφυπουργέ έχει μπροστά της ένα διευρυμένο εξοπλιστικό πρόγραμμα, 28 δις € μέχρι το 2036.
Δεν θα μας ενδιέφερε ένας συμφέρων δανεισμός για να ενισχυθεί οικονομικά αυτός ο εξοπλιστικός προγραμματισμός;
Η Ρουμανία, Γαλλία, Ουγγαρία και Ιταλία επίσης λαμβάνουν διψήφια δισεκατομμύρια, έχοντας υποβάλλει μεγάλα σχέδια υποδομών/παραγωγής και ουσιαστικές επενδύσεις κρίσιμων δυνατοτήτων.
Η Κύπρος κύριε Υφυπουργέ και μπράβο της,ένα μικρό κράτος κινήθηκε ταχύτατα και ήδη της έχουν εγκριθεί 1,18 δις € για 8 εξοπλιστικά προγράμματα, που είναι η μεγαλύτερη αμυντική επένδυση στην ιστορία της.
Κάτω από 1 δις η Ελλάδα,μια θέση πριν το τέλος, με μεγάλη διαφορά από άλλες αντίστοιχες χώρες. Αυτόείναι απόδειξη ότι το είδος, το μέγεθος και η ωριμότητα των προτεινόμενων αμυντικών επενδύσεων δεν «κούμπωσαν» τόσο καλά με το πλαίσιο που θέτει το SAFE, με κίνδυνο περαιτέρω κουρέματος.
Όλο αυτό είναι φυσικόεπακόλουθομιας προχειρότητας και μιας επικοινωνιακής διαχείρισης: θα υποβάλλουμε σχέδιο, δεν θα υποβάλλουμε σχέδιο, πόσο θα είναι το ύψος του προγράμματος; Επενδύσεις έμπαιναν και έβγαιναν.
Αυτά είναι τα αποτελέσματα όταν παίζονται παιχνίδια με την άμυνα της χώρας, στο βωμό μιας σκοπιμότητας.
Και βέβαια κάπου εκεί καιροφυλαχτεί και η Τουρκία, η οποία ναι μεν μαθαίνουμε ότι δεν πρόλαβε να υποβάλλει σχέδιο στις 30 Νοεμβρίου, αλλά ποιος θα διασφαλίσει ότι δεν θα επωφεληθεί τελικάμέσα από τουρκικές εταιρείες αμυντικής βιομηχανίας, που δραστηριοποιούνται σε χώρες της ΕΕ, μέσω εξαγορών και συνεργασιώνκλπ; [Η τουρκική εταιρεία πυρομαχικών ARCA Defense έχει εξαγοράσει την ιταλική EsplodentiSabino, BerettaDefense Technologies με την τουρκική StoegerSilahSanayi A.S., η Leonardo με την Baykar].
Εγώ κύριε Υφυπουργέ θα πω ότι κάτι δεν πάει καλά.
Η αποτυχία της υποβολής του σχεδίου δεν αφορά σε ένα «γραφειοκρατικό εμπόδιο», αλλά έχει πραγματικό στρατηγικό κόστος, καθυστερήσεις σε κρίσιμα εξοπλιστικά προγράμματα, απώλεια χρηματοδοτήσεων και αδυναμία της χώρας να αξιοποιήσει πλήρως έναν μηχανισμό που σχεδιάστηκε ακριβώς για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Η πρακτική του “overbooking”, που χρησιμοποιήθηκε, εξέθεσε τη χώρα θεσμικά, πολιτικά και διπλωματικά, υπονομεύοντας όχι μόνο τη διεκδίκηση ευρωπαϊκών πόρων αλλά και την αξιοπιστία της Ελλάδας στα ζητήματα αμυντικού προγραμματισμού.
Κάντε το πρώτο σχόλιο