Μειωμένοι κατά 4,8 δις οι πόροι της ΚΑΠ για την περίοδο 2028-34

Μειωμένοι κατά 4,8 δις οι πόροι της ΚΑΠ για την περίοδο 2028-34

Οι αγρότες και κτηνοτρόφοι ακόμη περιμένουν τις ενισχύσεις τους για το 2024 και το 2025

Ηχηρή ήταν η απουσία του Πρωθυπουργού από την 4η συνεδρίαση του Εθνικού Διαλόγου για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, που πραγματοποιήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή, παρά το γεγονός ότι η ίδια η κυβέρνηση είχε προαναγγείλει την παρουσία του.

Ας μιλήσουμε όμως με αριθμούς.

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα την περίοδο 2028–2034 προβλέπει περίπου 14,6 δις €.

Πρόκειται για ποσό μειωμένο κατά περίπου 4,8 δις € σε σχέση με τη σημερινή προγραμματική περίοδο 2021–2027, όπου το συνολικό ποσό ανέρχεται περίπου στα 19,4 δις €.

Άλλωστε και οι συνολικοί πόροι είναι σημαντικά μειωμένοι προκειμένου να εξασφαλιστούν χρήματα τόσο για την πολεμική βιομηχανία όσο και για την Ουκρανία. Από 386 δις € της περιόδου 2021-27 σε περίπου 300 δις για την επόμενη περίοδο 2028-34.

Βέβαια, την ίδια στιγμή, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα μπορεί να «κινητοποιήσει πόρους άνω των 20 δις €» για τη γεωργία και τις αγροτικές περιοχές την περίοδο 2028–2034, με στόχο, όπως είπε, τις παραγωγικές επενδύσεις, την αύξηση της παραγωγικότητας και τη μείωση του κόστους παραγωγής.

Χωρίς να διευκρινίζει πώς ακριβώς προκύπτουν αυτά τα «πάνω από 20 δισ. ευρώ». Χωρίς να διευκρινίζει από πού θα προέλθουν και μέσω ποιων συγκεκριμένων μηχανισμών θα κατευθυνθούν στον πρωτογενή τομέα.

Πολλώ δε μάλλον που οι συνολικοί πόροι της ΚΑΠ της περιόδου 2028-34 (όπως προαναφέρθηκε) είναι σημαντικά μειωμένοι.

Και αν, όπως υποστηρίζει ο κ. Χατζηδάκης, υπάρχουν δυνατότητες κινητοποίησης πρόσθετων πόρων για τη γεωργία και τις αγροτικές περιοχές, γιατί δεν αξιοποιήθηκαν αντίστοιχες δυνατότητες και στην ΚΑΠ 2021–2027;

Διότι αντί για πρόσθετους πόρους, οι Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με καθυστερήσεις, προβλήματα στις πληρωμές, διοικητική αναποτελεσματικότητα και ένα σύστημα ελέγχων που απέτυχε να προστατεύσει τις αγροτικές επιδοτήσεις και το κυριότερο με το μείζον πολιτικό και θεσμικό σκάνδαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ με την παράνομη διασπάθιση δις αγροτικών επιδοτήσεων από μη δικαιούχους που απλά εκμεταλλεύτηκαν το σύστημα.

Όταν έχουν ήδη καταλογιστεί πρόστιμα πολλών εκατομμυρίων ευρώ για σοβαρές παραλείψεις στο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου των αγροτικών ενισχύσεων. Μόνο τον Ιούνιο του 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε στην Ελλάδα δημοσιονομική διόρθωση ύψους 415 εκ.€.
Ο κ. Χατζηδάκης δήλωσε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να επιστρέψει στο παλιό μοντέλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και ότι οι πληρωμές θα πραγματοποιούνται μέσω της ΑΑΔΕ, με περισσότερους ελέγχους και μεγαλύτερη ψηφιοποίηση. Αυτό, όμως, δεν απαντά στο βασικό ερώτημα: πού πήγαν τα χρήματα των αγροτικών επιδοτήσεων που κατευθύνθηκαν παράνομα σε μη δικαιούχους; Θα ανακτηθούν κάποτε αυτά τα χρήματα για να τα λάβουν οι πραγματικοί αγρότες και κτηνοτρόφοι που τα στερήθηκαν γιατί κάποιοι απατεώνες εκμεταλλεύτηκαν το σύστημα για ίδιον όφελος;

Και ακόμη σημαντικότερο, ποιος θα απολογηθεί στους αγρότες και τους κτηνοτρόφους που είναι πραγματικοί δικαιούχοι, αλλά δεν έλαβαν εγκαίρως τις ενισχύσεις που δικαιούνταν;

Η πραγματικότητα στην ελληνική ύπαιθρο είναι πολύ διαφορετική από τις κυβερνητικές εξαγγελίες. Και ενώ η κυβέρνηση συζητά για την ΚΑΠ 2028–2034 και παρουσιάζει δήθεν σχέδια για το μέλλον, πάνω από 150.000 αγρότες και κτηνοτρόφοι εξακολουθούν να περιμένουν την καταβολή των ενισχύσεων τους για το 2024 και το 2025.

Την ίδια ώρα, η διαδικασία του ΟΣΔΕ 2026 έχει καθυστερήσει σημαντικά, αυξάνοντας την αβεβαιότητα και την αγωνία του αγροτικού κόσμου της χώρας. Για την καταβολή τόσο των προκαταβολών όσο και των τελικών ποσών που δικαιούνται. Μάλιστα, έχει ανακοινωθεί ότι μόνο όσοι αγρότες και κτηνοτρόφοι υποβάλουν τις αιτήσεις τους έως τις 15 Σεπτεμβρίου θα έχουν τη δυνατότητα να λάβουν προκαταβολή των ενισχύσεών τους.

Οι υπόλοιποι θα πρέπει να περιμένουν επόμενες πληρωμές. Καθώς όμως το σύστημα δεν είναι ακόμη πλήρως λειτουργικό, μέχρι τις 8 Σεπτεμβρίου (σύμφωνα με δημοσιεύματα) έχουν οριστικοποιηθεί μόλις 2.500 αιτήσεις για το ΟΣΔΕ 2026 (περίπου ποσοστό 0,45% επί του συνόλου).
Αυτό δεν είναι ασφάλεια για τον παραγωγό. Είναι διαρκής αβεβαιότητα ακόμη κα για πόρους που είναι πλήρως διασφαλισμένοι όπως είναι οι πόροι της ΚΑΠ.

Και σαν να μην έφταναν τα προβλήματα των ενισχύσεων, οι ζωονόσοι — η ευλογιά και ο αφθώδης πυρετός — έχουν προκαλέσει τεράστιες απώλειες ζωικού κεφαλαίου, εισοδήματος και παραγωγικής δυνατότητας.

Η κτηνοτροφία δοκιμάζεται.

Οι κτηνοτρόφοι δεν χρειάζονται άλλες εξαγγελίες, χρειάζονται άμεσες και δίκαιες αποζημιώσεις, χωρίς καθυστερήσεις, πραγματική στήριξη για την αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος τους και για την ανασύσταση του χαμένου ζωικού κεφαλαίου τους καθώς και ένα σοβαρό, οργανωμένο και αποτελεσματικό σχέδιο πρόληψης και αντιμετώπισης των ζωονόσων, το οποίο δυο χρόνια μετά ακόμη αναζητάται.

Αλλά όταν για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο φτάνουμε στο σημείο να τίθενται κρίσιμες υπηρεσίες του πολίτη υπό στρατιωτική επιτήρηση, γίνεται ακόμη πιο εμφανές ότι ο σοβαρός κρατικός σχεδιασμός και η ολοκληρωμένη στρατηγική πρόληψης και αντιμετώπισης των ζωονόσων απουσιάζει, με την κυβέρνηση να «τρέχει πίσω από τις εξελίξεις» και να προσαρμόζεται στη διαχείριση της τελευταίας στιγμής.

Η κυβέρνηση μιλά για την αγροτική πολιτική του 2034. Οι αγρότες και κτηνοτρόφοι, όμως, περιμένουν ακόμη να πληρωθούν για το 2024 και το 2025.
Η κυβέρνηση μιλά για ψηφιοποίηση, παραγωγικές επενδύσεις και αύξηση της ανταγωνιστικότητας. Οι αγρότες και κτηνοτρόφοι αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις, γραφειοκρατία, προβλήματα στις αιτήσεις και αβεβαιότητα για το πότε και αν θα πληρωθούν.
Η κυβέρνηση μιλά για ένα νέο, αποτελεσματικό μοντέλο διαχείρισης των ενισχύσεων, ενώ οι πραγματικοί δικαιούχοι αγρότες και κτηνοτρόφοι περιμένουν ακόμη τις ενισχύσεις τους προηγούμενων ετών.

Δεν ακούσαμε τίποτα για σύγχρονα εργαλεία αντιμετώπισης του αυξημένου κόστους παραγωγής (φάρμακα, λιπάσματα, ενέργεια κλπ), ούτε για την απώλεια εισοδήματος εξαιτίας της κλιματικής κρίσης, ούτε για την απώλεια εισοδήματος εξαιτίας νέων ασθενειών που υποβαθμίζουν σημαντικά την ποσότητα την ποιότητα και την εμπορική αξία της παραγωγής (παραμορφωμένοι καρποί, ξερές βέργες κλπ).

Αυτή δεν είναι σύγχρονη αγροτική πολιτική. Είναι διοικητική ταλαιπωρία που τελικά πληρώνει ο πραγματικός αγρότης και κτηνοτρόφος. Και πριν η κυβέρνηση ζητήσει από τους αγρότες να πιστέψουν στις μεγάλες υποσχέσεις για την ΚΑΠ μετά το 2028, οφείλει πρώτα να απαντήσει για τα πραγματικά, σημερινά προβλήματα των Ελλήνων αγροτών και κτηνοτρόφων. Γιατί μέχρι σήμερα δεν υπάρχει μια ολοκληρωμένη και συνεκτική στρατηγική για τον πρωτογενή τομέα. Δεν υπάρχει σχέδιο που να αντιμετωπίζει συνολικά το υψηλό κόστος παραγωγής, την κλιματική κρίση, τις φυσικές καταστροφές και τις ζωονόσους, την προστασία του αγροτικού εισοδήματος και τη γήρανση του αγροτικού πληθυσμού.