Για μένα ήταν πάντα ένα παιδί θαύμα. Την γνώρισα σε ραδιοφωνική συνέντευξη όταν ήταν 10 ετών και ήμουν σίγουρη πως αυτό το κορίτσι θα γινόταν νεράιδα των παραμυθιών και της φαντασίας.
Η Ευλαμπία Τσιρέλη από τα Γιαννιτσά γράφει σήμερα παιδικά βιβλία, μυθοπλασία μικρής φόρμας, ποίηση,καθώς και επιστημονικά δοκίμια.
Το παιδικό της μυθιστόρημα “Οικογένεια Άντερσον”(εκδ. Ίκαρος, 2024) ήταν υποψήφιο στη Βραχεία Λίστα των Βραβείων του ΕλληνικούIBBY 2025.
Δεν σταματά όμως εκεί… Είναι η δημιουργός του Εργαστηρίου Συγγραφής Imaginarium όπου διδάσκει λογοτεχνική γραφή και επιμέλεια κειμένου από το 2014. Επιμελείται συλλογικές και προσωπικές εκδόσεις (πεζογραφία, ποίηση, παιδικό βιβλίο, δοκίμιο) και μεταφράζει λογοτεχνία και δοκίμιο.
Είναι Διδάκτωρ Βιβλικής Γραμματείας και Θρησκειολογίας ΑΠΘ, Yale Artist-in-Residence 2025 και Μεταδιδάκτωρ Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ (Νεότερη Ιστορία και Κοινωνική Ανθρωπολογία). Έχει διδάξει στην τριτοβάθμια και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, και έχει διατελέσει επιμορφώτρια σε εκπαιδευτικούς. Είναι συγγραφέας των νέων σχολικών εγχειριδίων των Θρησκευτικών του Δημοτικού.
Σήμερα σχεδιάζει και υλοποιεί δημιουργικά εκπαιδευτικά προγράμματα και εργαστήρια, ενώ συνεργάζεται με ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς του πολιτισμού, των επιστημών και των γραμμάτων. Εξακολουθεί να αγαπά το φως από τις νεράιδες και την χρυσόσκονη από τα ξωτικά…
Το εκπαιδευτικό της πρόγραμμα «Περιπέτεια στους Χρόνους της Γραφής», το υλοποιεί σε σχολεία και στη Χ.Α.Ν.Θ. και μας ταξιδεύεις με το νέο της βιβλίο «Κασσάνδρα Κουκ.
Η γραφή του δράκου» (εκδ. Ίκαρος). Ένα βιβλίο που ευαισθητοποιεί μικρούς και μεγάλους στο θέματης αξίας και της ωφέλειας της χειρόγραφης γραφής που όλο και εξαφανίζεται.
Η κουβέντα μαζί τουλάχιστον παραμυθένια…
ΕΡΩΤ.: Από τη μουσική, στην ποίηση και μετά στη μυθοπλασία. Έτσι σε γνώρισα να μεγαλώνεις. Έχεις δηλώσει πως «επειδή δεν μου έφτανε μια ζωή, αποφάσισα να γίνω συγγραφέας»! Τι αλήθεια σημαίνει αυτό;
ΑΠΑΝΤ.: Είμαι από τη φύση μου περίεργη και συνεχώς αναζητώ νέες εμπειρίες και γνώσεις. Πολλές φορές νιώθω ότι δεν θα μου φτάσει μια ζωή να γίνω και να μάθω όλα αυτά που θέλω. Γράφοντας βιβλία κανείς, μπορεί τρόπον τινά να ζήσει – μέσα από τους ήρωες του- πολλές ζωές και πολλές ιδιότητες. Και, όντως, κάπως έτσι το βιώνω. Κάθε βιβλίο είναι και μια άλλη ζωή για μένα.
ΕΡΩΤ.: Δεύτερη έκδοση στην οικογένεια από τη Σκωτία. Πώς έχτισες τους χαρακτήρες; Πιστεύεις πως είσαι ένα μέλος της Οικογένειας Άντερσον; Κι αν ναι ποιο θα ήθελες να είσαι;
ΑΠΑΝΤ.: Ναι, η «Οικογένεια Άντερσον» (εκδ. Ίκαρος) πέρασε σε δεύτερη έκδοση μόλις μέσα σε 5 μήνες το 2024, και ευχαριστώ τους αναγνώστες που το έχουν αγκαλιάσει τόσο. Αυτό το βιβλίο είναι το πιο αγαπημένο μου. Περιλαμβάνει πολλά βιωματικά στοιχεία από τη δική μου παιδική ηλικία και πολλά στοιχεία της ψυχοσύνθεσης και της κοσμοθεωρίας μου με τα οποία έχτισα τους ήρωες. Πρώτα γεννήθηκε η Άνναμπελ και έπειτα χρειάστηκε την Έμιλυ – αν το διαβάσει κανείς θα καταλάβει αυτό το «χρειάστηκε». Οι υπόλοιποι χαρακτήρες λειτουργούν ενισχυτικά και υποστηρικτικά σε αυτές τις δύο. Γράφοντας την «Οικογένεια Άντερσον» είχα στο μυαλό μου τι θα ήθελα εγώ να διαβάσω σαν παιδί αλλά και ως μεγάλη. Έγραψα κάτι, δηλαδή, που θα απολάμβανα εγώ προσωπικά.Νομίζω πως έχω εντάξει πολύ διαχρονικά θέματα που αφορούν όλα τα παιδιά κάθε εποχής, είτε πρόκειται για προβληματισμούς είτε για πράγματα που μας συναρπάζουν. Όσο για το τελευταίο σκέλος της ερώτησής σου, είμαι ξεκάθαρα και τα δυο κορίτσια της ιστορίας.
ΕΡΩΤ.: Είσαι δημιουργός εργαστηρίου συγγραφής, διδάσκεις, μεταφράζεις λογοτεχνία και δοκίμια, είσαι συγγραφέας των νέων σχολικών εγχειριδίων των Θρησκευτικών του δημοτικού και σχεδιάζεις κι άλλα πράγματα. Τι περισσότερο αγαπάς σε όλα αυτά;
ΑΠΑΝΤ.: Όλα περιστρέφονται γύρω από το storytelling. Η αφήγηση είναι βασική ανάγκη έκφρασης και τρόπος μάθησης του ανθρώπου. Χρειάζεται και στη συγγραφή και στην εκπαίδευση, όπως και σε όλες τις πτυχές της ζωής μας νομίζω. Φυσικά κορμός σε όλα αυτά που κάνω είναι το βιβλίο. Δεν μπορώ να ξεχωρίσω κάτι, διότι όλα είναι ένα για μένα. Συνοψίζονται στη συγγραφή – στη δημιουργία βιβλίων.
ΕΡΩΤ.: Λατρεύεις την περιπέτεια και το μυστήριο, ενώ μας ευαισθητοποιείς για διάφορα θέματα. Πόσο αγαπάς τις περιπέτειες και πώς τις πλάθεις στη σκέψη σου για να γίνουν βιβλίο;
ΑΠΑΝΤ.: Αγαπώ την περιπέτεια, με την έννοια του ερωτήματος και της ανακάλυψης. Το ερώτημα, ως διεργασία του εγκεφάλου, είναι πολύ σημαντικό – όπως σου είπα και πιο πάνω, η φυσική περιέργεια για τον κόσμο. Πιστεύω πως είναι πολύ σημαντική και για τα παιδιά, διότι εμπλουτίζει τη φαντασία, το ενδιαφέρον και την όρεξη για τη ζωή. Έτσι και με το νέο βιβλίο, την «Κασσάνδρα Κουκ. Η γραφή του δράκου» (εκδ. Ίκαρος), με ενθουσίασε το θέμα της πινακίδας του Δισπηλιού στον νεολιθικό οικισμό της Καστοριάς και είδα ότι σηκώνει έρευνα. Οπότε, γεννήθηκε μέσα μου αυτή η ηρωίδα και ο παππούς της. Τώρα, το πώς μια ιδέα γίνεται ιστορία οργανωμένη είναι μια μεγάλη κουβέντα, μια δεξιότητα που χρειάζεται πολλά πράγματα: αντίληψη, κλίση, σκληρή δουλειά, μελέτη, μέθοδο. Γενικά, με ενδιαφέρει, μέσω της περιπέτειας, να εμπνεύσω τον αναγνώστη να ερευνήσει – όχι μόνο ιστορικά ή επιστημονικά αλλά και υπαρξιακά ή φιλοσοφικά. Το ίδιο κάνουν και οι ήρωές μου πάντα. Έχουν μια εξωτερική και μια εσωτερική αποστολή και αναζήτηση – εξάλλου, αυτά πάνε πάντα μαζί και στη ζωή.
ΕΡΩΤ.: Παραιτήθηκες από τη σχολική εκπαίδευση γιατί περιορίζει θεωρείς τη δυνατότητα παραπάνω προσφοράς στα παιδιά; Το σύστημα δεν θέλει την πολλή πληροφορία;
ΑΠΑΝΤ.: Ναι, δυστυχώς, πέρα από τις προσωπικές υποχρεώσεις και επιλογές που με οδήγησαν να παραιτηθώ από την εκπαίδευση, θα πρέπει να παραδεχτώ ότι είμαι λίγο απογοητευμένη. Το εκπαιδευτικό σύστημα έχει αφαιρέσει πλήρως τη χαρά από το σχολείο. Έχει χαθεί εντελώς το νόημα της μάθησης και της ανακάλυψης, κυρίως στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση όπου τα πράγματα ζορίζουν προς τις πανελλήνιες. Μιλάμε για ένα κυνήγι εξειδίκευσης, μια βαθμοθηρία χωρίς κανένα νόημα και παιδαγωγικό στόχο. Δεν μπορώ να πω πως δεν υπάρχουν αξιόλογα σχολεία και, ακόμα περισσότερο, αξιόλογοι δάσκαλοι/καθηγητές – ήρωες θα έλεγα! Χάρη σε αυτούς κρατιέται η παιδεία μας. Γίνονται φιλότιμες προσπάθειες.
Προσωπικά, επέλεξα να κινούμαι πλέον παράλληλα με την εκπαίδευση, με δημιουργικά εκπαιδευτικά προγράμματα (όπως την «Περιπέτεια στους Χρόνους της Γραφής») που σχεδιάζω και υλοποιώ στα σχολεία ή σε συνεργασία με αξιόλογους φορείς, έτσι ώστε και να συνεχίζω να προσφέρω αλλά και να έχω επαφή με τα παιδιά που τόσο αγαπώ και θαυμάζω καθημερινά.
ΕΡΩΤ.: Είσαι Artist-in-Residence στο Yale. Θα ήθελα λίγα λόγια γι’ αυτό.
ΑΠΑΝΤ.: Πρόκειται για μια συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Yale που σχετίζεται με τη μαρτυρία και τη ζωή ενός επιζώντα του Ολοκαυτώματος, του Σαμ Προφέτα. Ήταν ένας άνθρωπος που αφιέρωσε τη ζωή του στα παιδιά, κάτι που υποσχέθηκε όταν βρέθηκε μπροστά στις φρικαλεότητες του Άουσβιτς. Στο πλαίσιο των σπουδών μου στην ιουδαιοϊσπανική γλώσσα (σεφαραδίτικα – η γλώσσα των Εβραίων της Θεσσαλονίκης), απομαγνητοφώνησα τη μαρτυρία του, η οποία βρίσκεται στο αρχείο του Yale και την οποία είχε παραχωρήσει ο ίδιος στα ιουδαιοϊσπανικά τη δεκαετία του ‘90. Έτσι, κατά τη μεταδιδακτορική μου έρευνα στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, με υποτροφία από το πανεπιστήμιο του Yale, ως καλλιτέχνης (Artist–in–Residence), έγραψα ένα σενάριο για γκράφικνόβελ (δίγλωσσο: ελληνικά και ιουδαιοϊσπανικά) που περιλαμβάνει τη μαρτυρία και τη ζωή του, πριν και μετά τον πόλεμο. Ο Σαμ Προφέτα ήταν ένα φωτεινό παράδειγμα ζωής και προσφοράς. Το γκράφικνόβελ είναι υπό έκδοση και περισσότερα γι’ αυτό θα ανακοινωθούν εν καιρώ.
ΕΡΩΤ.: Ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια; Τι ονειρεύεσαι;
ΑΠΑΝΤ.: Τα σχέδια είναι να συνεχίσω να γράφω βιβλία. Έρχονται βιβλία για ενήλικες. Μια σημαντική μετάφραση και δύο προσωπικά – ίσως όλα μέσα στο 2027.
Το μεγαλύτερό μου όνειρο,γενικά, είναι τα βιβλία μου να διαβάζονται για πάρα πολλά χρόνια από τους αναγνώστες· η μία γενιά να τα προτείνει στην επόμενη. Και, ίσως, αν αξίζουν, να κάνουν τον κόσμο με κάποιον τρόπο λίγο καλύτερο.Αν παρηγορήσουν έστω κι έναν άνθρωπο, αν κάνουν έστω κι ένα παιδί να χαμογελάσει, το όνειρό μου θα έχει πραγματοποιηθεί.
Κάντε το πρώτο σχόλιο