«Οικονομία των Καφετεριών» το μοντέλο ανάπτυξης της χώρας

Το προηγούμενο διάστημα δημοσιεύτηκε έρευνα του Hellenic Observatory του London School of Economics – LSE (το μισό υπουργικό είναι απόφοιτοι του) για τον μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας, από την περίοδο των Μνημονίων και μετά.

Γράφει ο Θοδωρής Δεληγιάννης

Τα ευρήματα της έρευνας δείχνουν μια δυσάρεστη αλήθεια για την οικονομία της Ελλάδος, διαφορετική από αυτή που παρουσιάζεται από το σύνολο της Κυβέρνησης και υπερθεματίζει για την ανάπτυξη και τη μείωση της ανεργίας στη χώρα.

Η Ελλάδα μετασχηματίζεται σε «Οικονομία των Καφετεριών» όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η έρευνα και η πλειονότητα του εργατικού δυναμικού σε «Κακοπληρωμένα γκαρσόνια της Ευρώπης».

Αυτή κωδική ονομασία αποδόθηκε ώστε να περιγραφεί η γιγάντωση του τομέα «Καταλυμάτων και Εστίασης», δηλαδή καφετέριες εστιατόρια, μπαρ, ξενοδοχεία, διασκέδαση, βραχυπρόθεσμες μισθώσεις κ.ά.

Μερικά χαρακτηριστικά σημεία της έρευνας:

• Πρόκειται για ένα μοντέλο που συνιστά ιστορική οπισθοδρόμηση, αφού χαρακτηρίζει τις λιγότερο προηγμένες οικονομίες
• Η ανάπτυξη στηρίζεται σε τομείς χαμηλής παραγωγικότητας, που απορροφούν την ανεργία μέσα από τη φθηνή εργασία
• Τεράστια πτώση της παραγωγικότητας της εργασίας και σημαντική ανακατανομή της απασχόλησης προς τομείς χαμηλής παραγωγικότητας, ιδίως στον τομέα Εστίασης
• Απώλειες εκατοντάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας από παραγωγικές δραστηριότητες όπως η μεταποίηση και υστέρηση της απασχόλησης στους δυναμικούς κλάδους της υψηλής τεχνολογίας και καινοτομίας.
• Ο κλάδος της «εστίασης και καταλυμάτων» έγινε ο κύριος εργοδότης της ελληνικής οικονομίας, με χαμηλούς μισθούς και αύξηση της μερικής ή επισφαλούς εργασίας
• Το εργατικό δυναμικό έγινε πιο μορφωμένο, αλλά υποαπασχολούμενο, με πολλούς πτυχιούχους να εργάζονται σε θέσεις χαμηλής ειδίκευσης.
• Όσο διογκώνεται ο τουριστικός κλάδος και η «οικονομία των καφέ» εις βάρος άλλων κλάδων, τόσο μεγαλώνει η εξάρτηση από την εξωτερική ζήτηση και τα εποχικά της σκαμπανεβάσματα.

Όπως εύκολα διαπιστώνει κανείς δυστυχώς το μοντέλο της ελληνικής οικονομίας και της «οικονομίας των καφέ» αποτελεί μια εύθραυστη  ισορροπία χαμηλής παραγωγικότητας και εσωτερικής υποτίμησης του εργατικού δυναμικού της χώρας, αποτελώντας ουσιαστικά μια ισορροπία στασιμότητας.

Επιπλέον δημιουργείται και ένα αναπτυξιακό δίλημμα καθώς ο κλάδος της «εστίασης και καταλυμάτων» στηρίζει μεν τη ζήτηση, αλλά υπονομεύει τη μακροπρόθεσμη παραγωγικότητα.

Είναι ξεκάθαρο ότι η χώρα χρειάζεται ένα νέο μακροπρόθεσμο μοντέλο που θα εστιάζει στην ποιότητα τη εργασίας, τους τομείς υψηλής παραγωγικότητας, στην καινοτομία και θα παράγει οφέλη και για το εργατικό δυναμικό.

Η έρευνα του LSE inGreeSE-212-1