Ελληνικός Καφές με το δεκαήμερο των εσωκομματικών τριβών στην κυβέρνηση και την αποχώρηση του Καστανίδη από το xray του ethnos.gr
Ένα εσωκομματικό «δεκαήμερο – φωτιά» έχουν μπροστά τους η Νέα Δημοκρατία και η κυβέρνηση. Την Πέμπτη θα συγκληθεί (εκτός απροόπτου) η εξ αναβολής συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, ενώ στις 15 Μαΐου ξεκινά το συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας. Επειδή δεν ακούτε πολλά, μην νομίζετε πως δεν έχει «ψωμί» η υπόθεση. Μαθαίνω πως στην συνεδρίαση της Κ.Ο. θα δοθεί ο λόγος στους βουλευτές, αλλά έχουν ήδη γίνει κινήσεις για να μην ξεφύγει (πολύ) η κριτική προς το Μαξίμου. Μέχρι και τον Ανδρέα Κατσανιώτη άκουσα ότι συνάντησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης με στοχο οι πέντε «αντάρτες» να λειάνουν τις αιχμές τους στην προσεχή συνεδρίαση.
Με το βλέμμα στην ψηφοφορία
Όσον αφορά, δε, το συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, ακούω πως διάφορα επιτελεία κάνουν μπόλικη δουλειά για να βγάλουν ψηλά στις ψηφοφορίες για τα όργανα συγκεκριμένα στελέχη. Στόχος της κάθε ομάδας είναι να κάνει επίδειξη δύναμης στις αντίπαλες ομάδες ενόψει της εκλογικής μάχης στις εθνικές εκλογές. Για να το θέσω πιο απλά, ο Νίκος Δένδιας, ο Κωστής Χατζηδάκης, το (περίπου) δίδυμο του Άδωνη Γεωργιάδη και του Παύλου Μαρινάκη θέλουν να εκλέξουν έμπιστά τους πρόσωπα στις πρώτες θέσεις, ώστε να κλείσουν στόματα. Ποιανού το στόμα θα κλείσει στο τέλος, ένας θεός ξέρει…
Δυο μέτρα και δυο σταθμά
Δεν μπορώ να καταλάβω το σκεπτικό που ακολούθησε η κυβέρνηση για να αρνηθεί την σύσταση προανακριτικής για τους Λιβανό και Αραμπατζή. Γιατί είχε προηγηθεί πριν μερικές μέρες η «γραμμή» του Μαξίμου στους βουλευτές τους να υπερψηφίσουν την άρση ασυλίας των συναδέλφων τους, που βρέθηκαν στην δικογραφία του ΟΠΕΚΕΠΕ. Αφού όλοι είναι αθώοι, σύμφωνα με το Μαξίμου, γιατί προστάτευσε μόνο τους πρώην υπουργούς; Έπαιξε ρόλο, όπως μου λένε κάποιοι γαλάζιοι, πως ο Μητσοτάκης δεν θέλει να δει εκτεθειμένα τα πρόσωπα που ο ίδιος προσωπικά διάλεξε να στελεχώσουν την κυβέρνησή τους;
Τον αδικεί το σκεπτικό παραίτησης
Ο Χάρης Καστανίδης έχει πολλούς λόγους να νιώθει πικραμένος από τον Νίκο Ανδρουλάκη, όπως φάνηκε από την δημόσια επιστολή του με την οποία ανακοίνωσε πως αποχωρεί από το ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο μου φάνηκε πως αυτοί οι λόγοι έμοιαζαν να κινούνται κυρίως από προσωπικά κίνητρά του. Εμφάνισε δηλαδή ως λόγους αποχώρησης το ότι του πήρε την έδρα το 2023 ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και το ότι δεν του επιτρέπεται να κατέβει στις επόμενες εκλογές επειδή έχει προ πολλού συμπληρώσει εικοσαετία στη Βουλή. Θα μπορούσε να το χειριστεί καλύτερα ο πρώην υπουργός.
Καστανίδης: η ανοχή που τελείωσε
Στη Χαριλάου Τρικούπη δεν έπεσαν από τα σύννεφα με τον Χάρη Καστανίδη που… κατέβηκε από το τρένο του ΠΑΣΟΚ. Απλώς κάποια στιγμή, εδώ και καιρό, αποφάσισαν να σταματήσουν να κάνουν ότι δεν βλέπουν και περίμεναν. Για μήνες -αν όχι χρόνια- παρακολουθούσαν τον Καστανίδη, που είναι πικραμένος για την απόφαση του Νίκου Ανδρουλάκη να κρατήσει την έδρα της Α΄Θεσσαλονίκης το 2023, να κινείται σε παράλληλες τροχιές: πάνελ με Έφη Αχτσιόγλου, κοινές εμφανίσεις με Λούκα Κατσέλη, συζητήσεις με Πέτρο Κόκκαλη. Όλα αυτά ενώ το κόμμα μιλούσε για αυτόνομη πορεία. Η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ κράτησε χαμηλούς τόνους. Μέχρι που η εικόνα άρχισε να θυμίζει περισσότερο μεταγραφική περίοδο παρά εσωκομματική πειθαρχία.
Τα πάνελ που μίλησαν
Όσοι είχαν δει τον Καστανίδη στα Γιαννιτσά τον περασμένο Μάιο, και στην Πάτρα τον περασμένο Ιούνιο, δεν χρειάζονται πολλές εξηγήσεις σήμερα. Στο ίδιο τραπέζι με τον Κώστα Αρβανίτη και ξανά με την Έφη Αχτσιόγλου και τη Λούκα Κατσέλη, το μήνυμα ήταν σαφές. Και μάλιστα σε εκδηλώσεις που μόνο τυχαίες δεν τις λες, αν σκεφτεί κανείς ότι σχετίζονταν με τη συζήτηση για επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στο παιχνίδι και την ενιαία Κεντροαριστερά, με μία συζήτηση δηλαδή που υπονόμευε και υπονομεύει την αυτόνομη πορεία του Κινήματος. Στο ΠΑΣΟΚ το έβλεπαν, το σχολίαζαν, αλλά δεν τραβούσαν τη γραμμή. Μέχρι που η γραμμή… τραβήχτηκε από μόνη της.
Από την ανοχή στη ρήξη
Η αλήθεια είναι πιο απλή απ’ όσο παρουσιάζεται. Δηλαδή, η ηγεσία του Νίκου Ανδρουλάκη επέδειξε μεγάλη υπομονή. Πολύ μεγαλύτερη απ’ όση θα άντεχε η ηγεσία σε οποιοδήποτε άλλο κόμμα. Όμως όταν ένα στέλεχος εμφανίζεται να συμμετέχει συστηματικά σε διεργασίες που έρχονται σε ευθεία αντίθεση με τη στρατηγική του κόμματος, το θέμα παύει να είναι προσωπικό. Στην πραγματικότητα, η αποχώρηση Καστανίδη απλώς επισημοποίησε κάτι που είχε ήδη συμβεί. Το ερώτημα τώρα είναι άλλο: πόσοι ακόμη κοιτάζουν προς την ίδια κατεύθυνση αλλά δεν έχουν κάνει ακόμα το βήμα;
Το τέλος που είχε γραφτεί νωρίς
Για να σας δώσω λίγο παρασκήνιο ακόμη η αποχώρηση του Χάρη Καστανίδη ήταν θέμα χρόνου από το 2023. Τότε που μπορεί να βγήκε πρώτος σε σταυρούς στην Α’ Θεσσαλονίκης, αλλά ο Νίκος Ανδρουλάκης κράτησε την έδρα, κάνοντας μια καθαρά πολιτική επιλογή. Στην Χαριλάου Τρικούπη λένε ότι από εκείνη τη στιγμή είχε διαμορφωθεί μια δύσκολη συνύπαρξη. Και όταν ήρθε το συνέδριο, η ηγεσία αποφάσισε να βάλει κανόνες για ανανέωση. Το μήνυμα ήταν σαφές: το κόμμα δεν μπορεί να λειτουργεί με όρους προσωπικών εξαιρέσεων.
Καταστατικό και πολιτική γραμμή
Η ρύθμιση για το όριο κοινοβουλευτικής παρουσίας μπορεί να ενόχλησε τον Χάρη Καστανίδη, αλλά στο περιβάλλον του Νίκου Ανδρουλάκη επιμένουν ότι ήταν συνολική επιλογή ανανέωσης και όχι προσωπική στοχοποίηση. Άλλωστε, όπως σημειώνουν, το ΠΑΣΟΚ έχει επιλέξει ξεκάθαρη πορεία αυτονομίας και δεν χωρούν «διπλά ταμπλό» με πρόσωπα που συνομιλούν με άλλα σχήματα. Οι εξαιρέσεις για πρώην προέδρους, όπως ο Γιώργος Παπανδρέου και ο Ευάγγελος Βενιζέλος, θεωρείται ότι έχουν… θεσμικό χαρακτήρα.
Ένας φεύγει, τρεις έρχονται;
Ενώ η αποχώρηση του Χάρη Καστανίδη κλείνει έναν κύκλο για το ΠΑΣΟΚ, στο παρασκήνιο ανοίγει μια άλλη συζήτηση: ποιοι μπορεί να επιστρέψουν. Τα ονόματα που ακούγονται όλο και πιο συχνά είναι της Νίνας Κασιμάτη, της Θεοδώρας Τζάκρη και του Θάνου Μωραΐτη. Δεν υπάρχει κάτι οριστικό, αλλά στο παρασκήνιο διαπιστώνεται έντονη κινητικότητα.
Συνωστισμός πρωτοκλασάτων
Ο οποίος Καστανίδης, στο μεταξύ, ακούγεται έντονα πως θα πάει να κατέβει με το ψηφοδέλτιο που θα φτιάξει ο Αλέξης Τσίπρας, αν και ο ίδιος δεν το επιβεβαίωνει. Αν ισχύσουν αυτές οι φήμες τότε στην Α’ Θεσσαλονίκης αναμένεται «μακελειό». Στο ίδιο ψηφοδέλτιο αναμένεται να συμπεριληφθεί επίσης η Κατερίνα Νοτοπούλου, που χαίρει της εύνοιας του Αλέξη Τσίπρα, αλλά και ο Αντώνης Σαουλίδης, που είχε έρθει δεύτερος πίσω από τον Καστανίδη στο ψηφοδέλτιο του ΠΑΣΟΚ στην συγκεκριμένη περιφέρεια. Και δεν υπολογίζω καν άλλα πρόσωπα που έχουν προσεγγίσει τον πρώην πρωθυπουργό το τελευταίο διάστημα…
Παρεξηγήσεις
Την ίδια ώρα το κλίμα ανάμεσα στο ΠΑΣΟΚ από τη μία και τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά από την άλλη, έχει χαλάσει. Χτες τα κόμματα της Αριστεράς κατέθεσαν δική τους πρόταση για σύσταση προανακριτικής για τους Λιβανό και Αραμπατζή, που στο κάτω – κάτω της γραφής δεν είχε και τεράστιες διαφορές με εκείνη της Χαριλάου Τρικούπη. Μαθαίνω πως στα επιτελεία της Κουμουνδούρου και της Πατησίων έχουν «στραβώσει» επειδή το ΠΑΣΟΚ επίλεξε να μην τους ενημερώσει για την πρόθεσή του και να μην έρθουν σε συνεννόηση για να καταθέσουν κοινό αίτημα.
Η αγκαλιά στον αποσυνάγωγο
Ο Άδωνις Γεωργιάδης χτες υποδέχτηκε τον Μακάριο Λαζαρίδη το υπουργείο Υγείας προκειμένου να συζητήσουν για τις δημόσιες δομές υγείας στην Καβάλα. Βγήκαν μάλιστα και φωτογραφία μαζί, κάτι που συνηθίζει ο Άδωνις Γεωργιάδης όταν θέλει να δείξει ότι στηρίζει έναν βουλευτή. Ο Μακάριος Λαζαρίδης είναι τελευταία «αποσυνάγωγος» για την ηγεσία της κυβέρνησης, ενώ και ο ίδιος δεν έχει σταματήσει να καταγγέλλει ότι οι πολιτικοί του αντίπαλοι εντός της Νέας Δημοκρατίας έστησαν «σκευωρία» και τον οδήγησαν στην έξοδο από την κυβέρνηση.
Σαμαράς: μετράει δυνάμεις πριν το επόμενο βήμα
Ο Αντώνης Σαμαράς δεν κινείται τυχαία το τελευταίο διάστημα. Έχει ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, επιχειρώντας να χαρτογραφήσει ποιοι είναι διατεθειμένοι να ακολουθήσουν, αν τα πράγματα οδηγηθούν σε νέο πολιτικό εγχείρημα. Οι επαφές δεν είναι μαζικές, αλλά στοχευμένες. Πρόκειται για πρόσωπα με αναφορά στη βάση, με εκλογική αντοχή και σαφές ιδεολογικό στίγμα. Και είναι περισσότεροι οι βουλευτές με τους οποίους συνομιλεί από όσους μπορεί να υπολογίσει κάποιος…
Τα τηλεφωνήματα και οι παλιοί δεσμοί
Παράλληλα, ο Σαμαράς ενεργοποιεί και ένα πιο αθόρυβο δίκτυο με απλούς στρατιώτες της ΝΔ και ψηφοφόρους, με τηλεφωνήματα σε παλιά στελέχη, φίλους και ανθρώπους που βρέθηκαν δίπλα του σε δύσκολες περιόδους. Πρόκειται για διερεύνηση προθέσεων. Ποιος μένει, ποιος σκέφτεται, ποιος περιμένει. Στο περιβάλλον της ΝΔ καταγράφεται κινητικότητα, με αρκετούς να κρατούν στάση αναμονής. Το ενδιαφέρον είναι ότι κανείς δεν μιλά ανοιχτά, αλλά όλοι ακούν προσεκτικά τι έχει να τους πει ο πρώην πρωθυπουργός ή άνθρωποι που βρίσκονται στο περιβάλλον του. Και σε τέτοιες περιπτώσεις, το ποιος σηκώνει το τηλέφωνο έχει τη δική του σημασία.
Το σενάριο Οκτωβρίου που δεν διαψεύδεται
Μου έλεγαν χθες ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αρχίσει να βλέπει όλο και πιο σοβαρά το ενδεχόμενο εκλογών στα τέλη Οκτωβρίου, αμέσως μετά τη ΔΕΘ και τις εξαγγελίες της Θεσσαλονίκης, που έτσι κι αλλιώς θα έχουν έντονο προεκλογικό άρωμα. Δεν είναι τυχαίο, λένε οι ίδιοι άνθρωποι, ότι αποφεύγει επιμελώς να το διαψεύσει με εμφατικό τρόπο. Το σκεπτικό όσων εισηγούνται την επιλογή των φθινοπωρινών εκλογών είναι να κεφαλαιοποιηθεί η -έστω φθαρμένη- δημοσκοπική υπεροχή της Νέας Δημοκρατίας πριν μπουν τα δύσκολα του χειμώνα. Και κυρίως πριν προλάβουν οι απέναντι -τα νέα κόμματα Τσίπρα, Καρυστιανού και πιθανότατα Σαμαρά- να οργανωθούν. Γιατί, όπως το θέτουν, άλλο να πας σε κάλπη με αντιπάλους σε εκκίνηση και άλλο με αντιπάλους σε πλήρη διάταξη.
Τα εμπόδια και ο πειρασμός του αιφνιδιασμού
Οι συνομιλητές μου λένε ότι στο Μαξίμου βλέπουν παράθυρο αιφνιδιασμού, αλλά δεν είναι όλα στρωμένα με λουλούδια. Η κατάθεση του προϋπολογισμού στις αρχές Οκτωβρίου και οι προθεσμίες για την επιστολική ψήφο δημιουργούν ασφυκτικό πλαίσιο που δύσκολα συμβαδίζει με προεκλογική περίοδο. Παρ’ όλα αυτά, συνεργάτες του πρωθυπουργού θεωρούν ότι η συγκυρία παραμένει ελκυστική για λόγους που σας περιέγραψα πιο πάνω. Το ερώτημα που πλανάται είναι ποια άποψη θα υπερισχύει και αν θα επηρεαστεί ο πρωθυπουργός, που σε τελική ανάλυση εκείνος είναι που αποφασίζει.
Επιστολή-άμυνα με… επιλεκτική μνήμη
Όπως σας είχα αποκαλύψει τις προάλλες η Ελληνική Ένωση Τραπεζών απάντησε στον Νίκο Ανδρουλάκη με μια «τεχνική» επιστολή που επιχειρεί να κλείσει τη συζήτηση πριν καν ανοίξει. Επικαλείται Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, SSM και Τράπεζα της Ελλάδος, αφήνοντας να εννοηθεί ότι όποιος ασκεί κριτική, αμφισβητεί το ίδιο το σύστημα εποπτείας. Μόνο που, όπως παρατηρούν ακόμη και τραπεζικοί κύκλοι, τα στοιχεία ξεκινούν από το τέλος της διαδρομής. Δεν λένε πολλά για την περίοδο 2022–2024, όταν τα επιτόκια δανείων ανέβαιναν γρήγορα και οι καταθέσεις έμεναν καθηλωμένες.
Τα spreads που δεν βολεύουν
Αν δει κανείς τους αριθμούς, το αφήγημα γίνεται πιο δύσκολο. Στο τέλος του 2024, το μέσο επιτόκιο νέων καταθέσεων ήταν μόλις 0,45% και των προθεσμιακών έως ένα έτος 1,65%, όταν τα νέα δάνεια κινούνταν στο 5,21% -ένα spread 4,76 μονάδων. Την ίδια στιγμή στην ευρωζώνη οι αντίστοιχες αποδόσεις καταθέσεων ήταν περίπου 2,45%. Και το 2026; Καταναλωτικά δάνεια στην Ελλάδα με 10,45% έναντι 7,58% στην ευρωζώνη. Αυτά τα νούμερα εξηγούν γιατί η «σύγκλιση» που περιγράφεται αφορά κυρίως σε επιχειρηματικά χαρτοφυλάκια και όχι στον μέσο πολίτη.
Κέρδη, μέρισμα και… κοινωνική ευαισθησία
Στο τέλος της ημέρας, η συζήτηση επιστρέφει στο ταμείο. Την περίοδο 2022–2025, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έγραψαν πάνω από 16 δισ. ευρώ κέρδη και μοίρασαν πάνω από 5 δισ. σε μερίσματα και επαναγορές, με payout έως 60%. Την ίδια ώρα, η «κοινωνική συνεισφορά» που προβάλλεται φτάνει τα 900 εκατ. από το 2019. Η αναλογία μιλά από μόνη της.
Κάντε το πρώτο σχόλιο