Δεν είναι από τα «γλυκά» εκείνα που αγαπούν όλοι – αλλά τέτοιες ημέρες υπάρχει ένα σε κάθε σπίτι. Είναι συνώνυμο των γιορτών, σερβίρεται είτε μετά το φαγητό είτε κατά την διάρκεια του καφέ και η συνταγή που ακολουθεί δείχνει ότι δεν είναι κάτι το ακατόρθωτο – έστω κι αν η διαδικασία παραγωγής του παραδοσιακού πανετόνε απαιτεί αρκετές ημέρες και δουλειά.
Πριν πάμε στη συνταγή, λίγα πράγματα που αξίζει να γνωρίζουμε για αυτό το έδεσμα.
Το πανετόνε είναι τύπος ιταλικού γλυκού ψωμιού που προέρχεται από το Μιλάνο (στην τοπική διάλεκτο του Μιλάνου ονομάζεται panetton), συνήθως παρασκευάζεται και καταναλώνεται τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά στη Δυτική, Νότια και Νοτιοανατολική Ευρώπη, καθώς και στη Λατινική Αμερική, την Ερυθραία, Αυστραλία, Ηνωμένες Πολιτείες και Καναδά.
Έχει σχήμα θόλου, το οποίο εκτείνεται από κυλινδρική βάση και έχει συνήθως ύψος 12-15 εκατοστά για πανετόνε βάρους 1 κιλού. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν και άλλες βάσεις, όπως οκτάγωνο ή κρούστα με σχήμα αστεριού πιο συνηθισμένο στο παντόρο. Παρασκευάζεται κατά τη διάρκεια μακράς διαδικασίας που περιλαμβάνει τη σκλήρυνση της ζύμης, η οποία είναι όξινη, παρόμοια με το προζύμι. Η διαδικασία ξεκούρασης από μόνη της διαρκεί αρκετές ημέρες, δίνοντας στο κέικ τα ιδιαίτερα αφράτα χαρακτηριστικά του. Περιέχει ζαχαρωμένο πορτοκάλι, κίτρο και ξύσμα λεμονιού, καθώς και σταφίδες, οι οποίες προστίθενται ξηρές και όχι εμποτισμένες. Υπάρχουν πολλές άλλες παραλλαγές, όπως απλό ή με σοκολάτα. Σερβίρεται σε σχήματα σφήνας, κάθετα κομμένη, συνοδευόμενη από γλυκά ζεστά ροφήματα ή γλυκό κρασί, όπως το Asti ή το Moscato d’Asti. Σε ορισμένες περιοχές της Ιταλίας, σερβίρεται με crema di mascarpone, μια κρέμα από μασκαρπόνε, αυγά, μερικές φορές αποξηραμένα ή ζαχαρωμένα φρούτα, και συνήθως γλυκό λικέρ όπως το αμαρέτο. Εάν το μασκαρπόνε δεν είναι διαθέσιμο, το ζαμπαγιόνε χρησιμοποιείται μερικές φορές ως υποκατάστατο.
Ένα τυπικό πανετόνε
Στην Ιταλία, το πανετόνε έρχεται με μια συχνά ποικίλη ιστορία, αλλά αυτό που αναφέρει πάντοτε ότι η γενέτειρά του ήταν το Μιλάνο. Η λέξη “panettone” προέρχεται από την ιταλική λέξη “panetto”, μια μικρή τούρτα. Το επαυξητικό ιταλικό επίθημα “-one” αλλάζει την έννοια σε “μεγάλο κέικ”.
Η προέλευση αυτού του κέικ φαίνεται να είναι αρχαία, ίσως από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, όταν οι αρχαίοι Ρωμαίοι προσέθεταν διογκωτικά σε ένα είδος ζύμης με μέλι.
Αυτό το «ψηλό, ζυμωμένο κέικ φρούτων» εμφανίζεται στις διάφορες μορφές τέχνης. Εμφανίζεται σε έναν πίνακα του 16ου αιώνα από τον Πίτερ Μπρίγκελ τον πρεσβύτερο και αναφέρεται πιθανώς σε ένα σύγχρονο βιβλίο συνταγών που γράφτηκε από τον Ιταλό Μπαρτολομέο Σκάπι, προσωπικό σεφ σε πάπες και αυτοκράτορες κατά την εποχή του Καρόλου Ε΄. Η πρώτη καταγεγγραμμένη σύνδεση του πανετόνε με τα Χριστούγεννα βρίσκεται στα γραπτά του Ιταλού του 18ου αιώνα Πιέτρο Βέρι. Το αναφέρει ως «Pan de Ton» ( πολυτελές ψωμί ).
Τα υλικά
380 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις
80 γρ. καστανή ζάχαρη
70 γρ. ελαιόλαδο
2 αβγά + 1 κρόκος επιπλέον
120 ml γάλα χλιαρό
1 φακελάκι ξηρή μαγιά
Ξύσμα από 1 πορτοκάλι
Ξύσμα από 1 λεμόνι
80 γρ. σταφίδες
50 γρ. φρούτα γλασέ (προαιρετικά)
1 κ.γ. εκχύλισμα βανίλιας
1 πρέζα αλάτι
Η διαδικασία
Ανακατεύουμε σε ένα μπολ τη μαγιά με το χλιαρό γάλα και 1 κ.γ. ζάχαρη και την αφήνουμε για 10 λεπτά σε ζεστό περιβάλλον να ενεργοποιηθεί.
Ρίχνουμε σε μια λεκάνη το αλεύρι, τη ζάχαρη, το ξύσμα των εσπεριδοειδών, τα αβγά (ολόκληρα και κρόκο), το ελαιόλαδο, τη μαγιά, τη βανίλια και το αλάτι και τα ζυμώνουμε για 8-10 λεπτά. Τέλος ενσωματώνουμε τις σταφίδες και, αν βάλουμε, τα φρούτα.
Σκεπάζουμε τη ζύμη και την αφήνουμε να φουσκώσει για μία με δύο ώρες. Τη μεταφέρουμε στη συνέχεια σε ειδική φόρμα για πανετόνε και την αφήνουμε για άλλη μία ώρα να διπλασιαστεί σε όγκο.
Ψήνουμε το πανετόνε σε προθερμασμένο φούρνο, στους 170°C, για 40-45 λεπτά. Το αφήνουμε να σταθεί εκτός φούρνου για 10 λεπτά και στη συνέχεια το ξεφορμάρουμε σε σχάρα να κρυώσει τελείως προτού το κόψουμε σε κομμάτια.
* Πηγή: Vita
Κάντε το πρώτο σχόλιο