Δύο νέα ψηφιακά εργαλεία που θα καταγράφουν την εξέλιξη του ιδιωτικού χρέους και θα αποτυπώνουν την πιστοληπτική εικόνα πολιτών και επιχειρήσεων αναμένεται να ενεργοποιηθούν το επόμενο διάστημα.
Πρόκειται για το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους και το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, μέσω του οποίου θα δημιουργείται μια ενιαία εικόνα της πιστοληπτικής κατάστασης κάθε φυσικού και νομικού προσώπου.
Στην πράξη, το δεύτερο σύστημα λειτουργεί ως ένα κρατικό «credit score», καθώς θα αποτυπώνει τη φερεγγυότητα πολιτών και επιχειρήσεων και θα μπορεί να αξιοποιείται, μεταξύ άλλων, σε συναλλαγές εκτός του τραπεζικού συστήματος, από εμπορικές πιστώσεις έως ιδιωτικές συμφωνίες.
Η αξιολόγηση θα πραγματοποιείται έπειτα από αίτηση του ενδιαφερομένου ή με τη ρητή συναίνεσή του προς τρίτους. Η βαθμολογία θα αποτυπώνεται σε κλίμακα από Α έως D, με την κατηγορία Α να αντιστοιχεί στην καλύτερη πιστοληπτική εικόνα και τις χαμηλότερες βαθμίδες να υποδηλώνουν αυξημένο κίνδυνο αθέτησης υποχρεώσεων.
Τι θα καταγράφουν τα δύο συστήματα
Το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους θα συγκεντρώνει ανώνυμα στοιχεία για το ύψος, την εξέλιξη και τη διάρθρωση των οφειλών στη χώρα, δίνοντας στο Δημόσιο μια συνολικότερη εικόνα του ιδιωτικού χρέους.
Στα δεδομένα θα περιλαμβάνονται οφειλές προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τους δήμους και άλλους φορείς του δημόσιου τομέα, καθώς και υποχρεώσεις προς χρηματοδοτικούς φορείς, επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, ενεργειακές εταιρείες και άλλες επιχειρήσεις.
Το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης θα επεξεργάζεται δεδομένα από φορείς του Δημοσίου, ώστε να αποτυπώνεται ο βαθμός συνέπειας φυσικών και νομικών προσώπων στην εξυπηρέτηση των υποχρεώσεών τους.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα ανταλλαγής πιστοληπτικών βαθμολογήσεων με φορείς πιστοληπτικής αξιολόγησης, όπως ο Τειρεσίας, ώστε να διαμορφώνεται πληρέστερη εικόνα της οικονομικής συμπεριφοράς κάθε ενδιαφερομένου.
Έτσι, η οικονομική συμπεριφορά πολιτών και επιχειρήσεων θα μπορεί να αξιολογείται με βάση στοιχεία που αφορούν τις υποχρεώσεις τους προς την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία και, σε επόμενο στάδιο, το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Πώς διαφέρει από το κινεζικό Social Credit System
Η δημιουργία του ελληνικού συστήματος δεν σημαίνει ότι εγκαθίσταται ένα αντίστοιχο του κινεζικού «Social Credit System». Στην Κίνα δεν υπάρχει ένα ενιαίο πανεθνικό σκορ που να αξιολογεί συνολικά κάθε πολίτη, όπως συχνά παρουσιάζεται.
Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Stanford, το κινεζικό μοντέλο αποτελείται από διαφορετικούς μηχανισμούς, όπως κρατικές «μαύρες λίστες» για σοβαρές παραβάσεις, συστήματα οικονομικής πιστοληπτικής αξιολόγησης, εμπορικές υπηρεσίες αξιολόγησης και τοπικά συστήματα που συνδυάζουν βαθμολογίες, επιβραβεύσεις και κυρώσεις.
Σε ένα από τα τοπικά συστήματα που εξετάστηκαν, κάθε ενήλικος πολίτης ξεκινά από τους 1.000 βαθμούς και κατατάσσεται σε επίπεδα από ΑΑΑ έως D. Η βαθμολογία μπορεί να επηρεάζεται από εκατοντάδες κανόνες, οι οποίοι επιβραβεύουν ή τιμωρούν συγκεκριμένες συμπεριφορές.
Στις συμπεριφορές που μπορούν να επιβραβεύονται περιλαμβάνονται ο εθελοντισμός, οι δωρεές και η συμμετοχή σε κυβερνητικές ή κοινωνικές δράσεις, ενώ απώλεια βαθμών μπορεί να επιφέρουν παραβάσεις, οικονομικές παρατυπίες ή συμπεριφορές που χαρακτηρίζονται αντικοινωνικές.
Η έρευνα του Stanford επισημαίνει, ωστόσο, ότι ορισμένες από τις συμπεριφορές που τιμωρούνται δεν συνιστούν κατ’ ανάγκη παραβιάσεις του νόμου. Οι τοπικές αρχές διαθέτουν σημαντικό περιθώριο στη διαμόρφωση των κανόνων, οι οποίοι μπορούν να προσαρμόζονται στις εκάστοτε πολιτικές προτεραιότητες.
Οι ερευνητές προειδοποιούν, μεταξύ άλλων, για ζητήματα διαφάνειας, νομιμότητας και πιθανών διακρίσεων, καθώς διαφορετικές κοινωνικές ομάδες μπορεί να επηρεάζονται με διαφορετικό τρόπο από τα συστήματα αυτά.
Τι ισχύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υπάρχει ενιαίο κρατικό «Social Credit System» ούτε ένα κοινό ευρωπαϊκό σκορ που να αξιολογεί συνολικά τους πολίτες.
Υφίστανται, ωστόσο, συστήματα πιστωτικής πληροφόρησης και αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, για παράδειγμα, λειτουργεί το AnaCredit, μια εναρμονισμένη βάση δεδομένων με αναλυτικές πληροφορίες για τραπεζικά δάνεια στην ευρωζώνη.
Παράλληλα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία αντιμετωπίζει την αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας ως αυστηρά ρυθμιζόμενο πεδίο. Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη κατατάσσει ως υψηλού κινδύνου τα συστήματα AI που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση του credit score ή της πιστοληπτικής ικανότητας φυσικών προσώπων, καθώς οι αποφάσεις αυτές μπορούν να επηρεάσουν την πρόσβαση σε χρηματοδότηση ή βασικές υπηρεσίες.
Την ίδια στιγμή, η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαγορεύει πρακτικές γενικευμένου social scoring φυσικών προσώπων όταν η αξιολόγηση βασίζεται σε κοινωνική συμπεριφορά ή προσωπικά χαρακτηριστικά και μπορεί να οδηγήσει σε δυσμενή μεταχείριση που δεν συνδέεται με το πλαίσιο στο οποίο συλλέχθηκαν τα δεδομένα.
Πηγή tvxs.gr
Κάντε το πρώτο σχόλιο