Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις σε ό,τι αφορά τον διαγωνισμό του υπουργείου Παιδείας που είχε προκηρυχθεί επί υπουργίας Νίκης Κεραμέως και αφορούσε στην προμήθεια 36.000 διαδραστικών πινάκων σε σχολεία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Σύμφωνα με πληροφορίες των Data Journalists, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διεξάγει κατεπείγουσα έρευνα προκειμένου να διαπιστωθεί εάν έχει διαπραχτεί το αδίκημα της κακουργηματικής απιστίας σε βάρος του κοινοτικού προϋπολογισμού. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, έχουν ήδη κληθεί να εξεταστούν ως μάρτυρες διάφορα πρόσωπα.
Για την υπόθεση αυτή, έχει ήδη σχηματιστεί δικογραφία μετά από καταγγελία του επιχειρηματία Γιώργου Φλωρά στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και την Επιτροπή Ανταγωνισμού. Οι Data Journalists, είχαν δημοσιεύσει τον περασμένο Νοέμβριο εκτενές ρεπορτάζ σχετικά με την επώνυμη καταγγελία του κ. Φλωρά, στην οποία γινόταν λόγος για «ισχυρές ενδείξεις για συνεννόηση των συμμετεχόντων εταιρειών στο πλαίσιο του διαγωνισμού». Επρόκειτο για την ένωση εταιρειών «WIND-AKTIB», την ένωση εταιρειών «COSMOTE-BYTE ABEE» και τη VODAFONE.
Μάλιστα, όπως υπογραμμίζεται στην καταγγελία, «εφόσον αυτό αποδειχθεί, η ζημιά για το ελληνικό δημόσιο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σημαντική», καθώς το έργο χρηματοδοτήθηκε με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης.
Το ερώτημα βέβαια που τίθεται είναι τι έχει κάνει η Επιτροπή Ανταγωνισμού μετά την καταγγελία του κ. Φλωρά. Οι Data Journalists δημοσιεύουν έγγραφη απαντητική επιστολή της Επιτροπής προς τον κ. Φλωρά, όπου στην ουσία φαίνεται ότι στην Επιτροπή Ανταγωνισμού παίζουν με τις λέξεις, σχετικά με το κατά πόσο η καταγγελία του κ. Φλωρά δεν ήταν καταγγελία. Όλα αυτά, ενώ η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ξεσκονίζει τους διαγωνισμούς και όσα καταγγέλλονται. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.
Ο διαγωνισμός για 36.000 διαδραστικοί πίνακες
Το υπουργείο Παιδείας είχε προχωρήσει σε προκήρυξη ανοικτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού για την «προμήθεια και εγκατάσταση διαδραστικών συστημάτων μάθησης». Συγκεκριμένα, το έργο αφορούσε στην εγκατάσταση 36.000 διαδραστικών συστημάτων μάθησης, συμπεριλαμβανομένων λευκών πινάκων, φορητών υπολογιστών, διαδραστικών προβολέων και εσωτερικών καλωδίων σε αίθουσες διδασκαλίας σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονταν στη διακήρυξη του διαγωνισμού, το συγκεκριμένο έργο «ενισχύει ουσιαστικά τον ψηφιακό μετασχηματισμό της εκπαίδευσης, καθώς εισάγει τη χρήση της νέας τεχνολογίας στην καρδιά της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αυτή που λαμβάνει χώρα στην αίθουσα διδασκαλίας».
Το έργο χρηματοδοτούνταν από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, με συνολικό κόστος που άγγιξε τα 120 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τη διακήρυξη, ο διαγωνισμος έγινε «με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει βέλτιστης σχέσης ποιότητας – τιμής», ενώ η συνολική σύμβαση «έσπασε» σε τρία τμήματα. Το «LOT 1» με προϋπολογισμό 50,163 εκατ. ευρώ, το «LOT 2« με προϋπολογισμό 49,425 εκατ. ευρώ και το «LOT 3» με προϋπολογισμό 49,093 εκατ. ευρώ.
Στον διαγωνισμό συμμετείχαν τρεις εταιρείες ή καλύτερα κοινοπρακτικά σχήματα εταιρειών. Η ένωση εταιρειών «WIND-AKTIB», η ένωση εταιρειών «COSMOTE-BYTE ABEE» και η VODAFONE.
Σε ό,τι αφορά στο πρώτο τμήμα του συνολικού έργου (LOT 1), κατέθεσαν προσφορές και οι τρεις εταιρείες. Πιο αναλυτικά, η προσφορά της VODAFONE ανήλθε σε 40,349 εκατ. ευρώ χωρίς τον ΦΠΑ, της κοινοπραξίας Wind – ΑΚΤΙΒ σε 40,351 εκατ. ευρώ και των COSMOTE-BYTE ABEE σε 40,450 ευρώ, χωρίς τον ΦΠΑ. Τελικά ως ανάδοχος ορίστηκε η VODAFONE, καθώς όπως προκύπτει από τα έγγραφα της σύμβασης που έχουν αναρτηθεί στη Διαύγεια, συγκέντρωσε τη μεγαλύτερη βαθμολογία. Στο δεύτερο τμήμα του έργου (LOT 2), υπέβαλαν προσφορές δύο εταιρείες. Η Ένωση εταιρειών COSMOTE-BYTE ABEE με 39,721 εκατ. ευρώ και η VODAFONE με 39,755 εκατ. ευρώ χωρίς τον ΦΠΑ. Σε αυτό το τμήμα του διαγωνισμού ως ανάδοχος ορίστηκε η Ένωση Εταιρειών COSMOTE-BYTE ABEE. Αντίστοιχα στο τρίτο μέρος του διαγωνισμου (LOT 3) υπέβαλε προσφορά μόνο η Ένωση Εταιρειών «WIND-AKTIB», η οποία ανήλθε σε 39,514 εκατ. ευρώ χωρίς τον ΦΠΑ και κηρύχθηκε ως ανάδοχος του έργου. Με απλά λόγια, κάθε μία από τις τρεις εταιρείες έλαβε από ένα τμήμα του συνολικού έργου.
Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και Επιτροπή Ανταγωνισμού
Σύμφωνα με την καταγγελία του κ. Φλωρά, με βάση τα στοιχεία των διαγωνισμών που είναι δημόσια, φέρεται να προκύπτουν «ισχυρές ενδείξεις για συνεννόηση των συμμετεχόντων εταιρειών στα πλαίσια του διαγωνισμού».
Πιο αναλυτικά, ο κ. Φλωράς παρέθετε ένα προς ένα τα σημεία των διαγωνισμών που εγείρουν ερωτήματα. Ένα από αυτά, έχει να κάνει με τις προσφορές που κατέθεσαν οι τρεις εταιρείες. Η διακήρυξη του διαγωνισμού προέβλεπε ότι κάθε εταιρεία θα μπορούσε να συμμετάσχει σε δύο από τα τρία τμήματα του διαγωνισμού. Δηλαδή, εάν κάποια εταιρεία υπέβαλε προσφορά για τα τμήματα LOT 1 και LOT 2, δεν θα μπορούσε να υποβάλλει και για το LOT 3. Όπως επισημαίνεται στην καταγγελία, «με βάση το δεδομένο αυτό θα περιμέναμε να κατατεθούν προσφορές από τους συμμετέχοντες σε δυο κατηγορίες και να υπάρχει ανταγωνισμός ώστε να πέσουν οι τιμές, υπέρ του δημοσίου συμφέροντος».
Κάτι τέτοιο όμως δεν συνέβη. Αντίθετα και οι τρεις εταιρείες υπέβαλαν προσφορές μόνο για ένα τμήμα του διαγωνισμού (LOT 1). Στο δεύτερο τμήμα (LOT2) υπέβαλαν προσφορές δύο εταιρείες και στο τρίτο τμήμα (LOT 3) μία εταιρεία.
Επιπλέον όπως επισημαίνεται στην καταγγελία, «οι τρεις συμμετέχουσες εταιρείες στα τμήματα που έχασαν, έδωσαν τόσο αστείες εκπτώσεις, που κάποιος θα έλεγε ότι είχαν την βεβαιότητα ότι δεν θα υπάρχει ανταγωνισμός και δεν άξιζε να δώσουν καλύτερες εκπτώσεις». Είναι χαρακτηριστικό ότι αν και οι διαγωνισμοί ήταν αξίας πάνω από 40 εκατομμύρια ευρώ (χωρίς το ΦΠΑ), οι εκπτώσεις κυμάνθηκαν από 0,01 έως 0,26%. Δηλαδή όχι παραπάνω από 4.000 ευρώ έκπτωση ανά τμήμα του διαγωνισμού.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην καταγγελία, αυτό «είναι απόλυτα ασυνήθιστο εάν γνωρίζεις ότι θα έχεις ανταγωνισμό». Επομένως γεννώνται ερωτήματα στο κατά πόσο «υπήρχε συνεννόηση ανάμεσα στους συμμετέχοντες», εκτός και αν ο προμηθευτής «έχει δώσει τόσο χαμηλά περιθώρια κέρδους ώστε η παραμικρή έκπτωση να είναι αδύνατη», με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τον διαγωνισμό.
Ένα ακόμη ζήτημα για το οποίο εγείρονται ερωτήματα και υπογραμμίζεται στην καταγγελία, είναι η βαθμολογία που πήραν οι εταιρείες στην τεχνική προσφορά. Σύμφωνα με τον κ. Φλωρά, η βαθμολογία «ήταν σχεδόν ολόιδια», κάτι που «στατιστικά είναι απίθανο να συμβεί παρά μόνο αν αυτά που προσέφεραν ήταν ακριβώς τα ίδια προϊόντα».
Στην ίδια καταγγελία υπογραμμίζεται και κάτι ακόμη. Αν και στη διαβούλευση του διαγωνισμού συμμετείχαν μία σειρά από εταιρείες με ειδίκευση στους διαδραστικούς πίνακες, τελικά καμία δεν συμμετείχε στο διαγωνισμό των 120 εκατ. ευρώ. Είναι πράγματι εντυπωσιακό ότι καμία άλλη εταιρεία δεν θέλησε να λάβει μέρος.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού παίζει με τις λέξεις
H Επιτροπή Ανταγωνισμού διαβίβασε τον περασμένο Σεπτέμβριο απαντητική επιστολή προς τον κ. Φλωρά. Σε αυτή ουσιαστικά οι αρμόδιοι της Επιτροπής Ανταγωνισμού δεν δίνουν μια σαφή απάντηση για το εάν και κατά πόσο η επιστολή του κ. Φλωρά αποτελεί ή όχι καταγγελία «κατά την τυπική και ουσιαστική έννοια». Λες και το ζητούμενο στην προκειμένη περίπτωση είναι αυτό και όχι εάν έχουν διαπραχτεί κακουργήματα και νόθευση του ανταγωνισμού.
Όπως επισημαίνεται στην επιστολή, η «Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού διεξάγει αυτεπάγγελτη έρευνα σε δημόσιους διαγωνισμούς στον κλάδο πληροφορικής και τεχνολογίας (υλισμικό, λογισμικό, υπηρεσίες) και συναφών υπηρεσιών (όπως υπηρεσιών συμβουλευτικής, υποστήριξης), προκειμένου να διαπιστωθεί αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 1 του Ν. 3959/2011 περί «Προστασίας του Ελεύθερου Ανταγωνισμού..».
Επίσης όπως επισημαίνεται, «στην ανωτέρω έρευνα εμπίπτει καταρχήν το σύνολο των δημόσιων διαγωνισμών με συναφές αντικείμενο», ενώ «στο πλαίσιο αυτή της έρευνας διενεργήθηκαν επιτόπιοι έλεγχοι σε γραφεία επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στη σχετική αγορά». Κατά την Επιτροπή Ανταγωνισμού, «η υπόθεση βρίσκεται στο στάδιο της διερεύνησης», ενώ όσα ανέφερε ο κ. Φλωράς, «συναξιολογούνται στο πλαίσιο της ως άνω αυτεπάγγελτης έρευνας».
Διαβάστε αναλυτικά την απαντητική επιστολή της Επιτροπής Ανταγωνισμού:
Κιτ ρομποτικής αξίας 30 εκατ. ευρώ
Δεν είναι ο πρώτος διαγωνισμός του υπουργείου Παιδείας για τον οποίο ο κ. Φλωράς προχώρησε σε επώνυμη καταγγελία στην Επιτροπή Ανταγωνισμού και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Μία ακόμη καταγγελία είχε υποβληθεί για την «Προμήθεια εξοπλισμού ρομποτικής και STEM για την εκπαίδευση». Πρόκειται για διαγωνισμό ύψους 30,122 εκατ. ευρώ για την προμήθεια 177.000 σετ ρομποτικής που επίσης χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και υλοποιήθηκε επί των ημερών της Νίκης Κεραμέως στο υπουργείο Παιδείας.
Σε σχετική ανακοίνωση, ο Τομέας Διαφάνειας του Κινήματος Δημοκρατίας είχε κάνει λόγο για «σκάνδαλο διασπάθισης ευρωπαϊκών κονδυλίων» και «στημένο διαγωνισμό» και παρέθεσε ένα προς ένα τα σημεία για τα οποία εγείρονται σοβαρά ερωτήματα. Ένα από αυτά είχε να κάνει με το «σπάσιμο» του διαγωνισμού σε τρία τμήματα (LOTS). Όπως ακριβώς έγινε και με τον διαγωνισμό των 120 εκατ. ευρώ για τους διαδραστικούς πίνακες. Από τα εντυπωσιακά του συγκεκριμένου διαγωνισμού, ήταν πως σε κάθε τμήμα του διαγωνισμού είχε καταθέσει προσφορά μόνο μία εταιρεία. Συγκεκριμένα, στο LOT 1 κατέθεσε προσφορά μόνο η NOVA, στο LOT 2 η COSMOTE και στο LOT 3 μόνο η VODAFONE. Δηλαδή, «οι τρεις αυτές εταιρείες τηλεπικοινωνίας κέρδισαν τα τμήματα χωρίς ανταγωνισμό», ενώ «είναι στατιστικά απίθανο οι τρεις αυτές εταιρείες να επέλεξαν τυχαία διαφορετικά τμήματα», αναφερόταν στην ανακοίνωση.
«Η “επιλογή” των τριών εταιρειών να καταθέσουν προσφορές σε διαφορετικά τμήματα του διαγωνισμού, “κραυγάζει” για προσυνεννόηση με κεντρικό συντονισμό από το Υπουργείο Παιδείας», σημειώνονταν επίσης.
Ένα ακόμη σημείο το οποίο επίσης εγείρει ερωτήματα, ήταν η «απειροελάχιστη έκπτωση μόλις μερικών χιλιάδων ευρώ» που έδωσαν οι εταιρείες. Όπως ακριβώς και στον διαγωνισμό για τους διαδραστικούς πίνακες. Επιπλέον, στην ανακοίνωση του Κινήματος Δημοκρατίας γινόταν λόγος για «υπερκοστολόγηση των προϊόντων, με το Δημόσιο να πληρώνει ποσά πολλαπλάσια της πραγματικής τους αξίας». Για παράδειγμα, για προϊόν τύπου R2, «το υπουργείο Παιδείας πλήρωσε 168€/ανά σετ, ενώ η λιανική τιμή της POLYTECH είναι 120,30 ευρώ». Για προϊόν τύπου S1, το «υπουργείο πλήρωσε 240 ευρώ/ανά σετ, ενώ η λιανική τιμή της POLYTECH είναι 114,16 ευρώ». Για προϊόν τύπου R3 «το υπουργείο πλήρωσε 198€/ανά σετ, ενώ η λιανική τιμή της POLYTECH είναι 100,40 ευρώ». Συνεπώς, «μόνο για τα παραπάνω τεμάχια (88.413), που αφορούν μόνο το Δημοτικό, η διαφορά μεταξύ της λιανικής τιμής των προϊόντων και των τιμών του διαγωνισμού ανήλθε σε περίπου 8.000.000€»
Πηγή datajournalists.co.uk του Βαγγέλη Τριάντη
Κάντε το πρώτο σχόλιο